Trong thời gian gần đây, lực lượng chức năng đã liên tiếp triệt phá nhiều đường dây sản xuất và buôn bán hàng giả quy mô lớn trên toàn quốc, đặc biệt tập trung vào các mặt hàng thiết yếu như sữa bột, thuốc tân dược, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và thậm chí là gia vị. Tình trạng này đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về mối đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và sự cần thiết của việc nâng cao cảnh giác từ phía người tiêu dùng.
Triệt Phá Đường Dây Sữa Bột Giả Quy Mô Lớn
Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an, đã khởi tố và bắt tạm giam tổng cộng 12 bị can liên quan đến đường dây sản xuất, buôn bán sữa bột giả do Công ty CP Dược quốc tế Rance Pharma và Công ty CP Dược dinh dưỡng Hacofood Group (Hà Nội) điều hành.
Các sản phẩm sữa bột bị nghi ngờ là hàng giả đang được cơ quan chức năng kiểm tra
Theo điều tra ban đầu, từ tháng 8 năm 2021, Vũ Mạnh Cường và Hoàng Mạnh Hà đã lợi dụng nhu cầu thị trường để thành lập hai công ty trên nhằm sản xuất và phân phối sữa bột giả. Nhóm này đã tạo ra tới 573 nhãn hiệu sữa bột giả, nhắm vào các đối tượng dễ bị tổn thương như người bị tiểu đường, suy thận, trẻ sinh non, thiếu tháng và phụ nữ mang thai.
Cơ quan điều tra đã thu giữ 84 loại sản phẩm sữa bột, trong đó 12 sản phẩm được xác định có hàm lượng chất dinh dưỡng chính dưới 70% so với công bố, đủ căn cứ để kết luận là hàng giả. Điều đáng nói, nhiều sản phẩm này từng được quảng cáo rầm rộ bởi bác sĩ và người nổi tiếng, gây hoang mang dư luận. Các đối tượng đã lập 9 công ty “vỏ bọc” và thu lợi bất chính gần 500 tỉ đồng trong 4 năm hoạt động.
Hình ảnh tổng hợp các nhãn hiệu sữa bột giả đã bị triệt phá
Thuốc Giả Và Thực Phẩm Chức Năng Kém Chất Lượng Tràn Lan
Không chỉ sữa bột, thị trường thuốc và thực phẩm chức năng cũng đang đối mặt với vấn nạn hàng giả. Ngày 16 tháng 4, Công an Thanh Hóa đã triệt phá một đường dây sản xuất thuốc giả lớn trên toàn quốc, bắt giữ 14 đối tượng, thu giữ gần 10 tấn thuốc giả, chủ yếu là tân dược và thuốc xương khớp. Các loại thuốc này được sản xuất từ nguyên liệu không rõ nguồn gốc, đóng gói tinh vi và phân phối qua các nhà thuốc, mạng xã hội, thu lợi bất chính gần 200 tỉ đồng. Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) khẳng định chưa phát hiện thuốc giả trong hệ thống bệnh viện công, cho thấy các sản phẩm này chủ yếu lưu hành qua kênh online.
Số lượng lớn các loại thuốc tân dược và thuốc xương khớp giả bị lực lượng chức năng thu giữ
Tiếp đó, Bộ Công an cũng đang điều tra đường dây sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe giả do Phạm Vũ Khiêm, Giám đốc Công ty Herbitech, cầm đầu. Nhiều sản phẩm như BABY SHARK và Medi Kid Calcium K2, được quảng cáo nhập khẩu từ Pháp, Đức, Mỹ, thực chất lại được sản xuất tại Việt Nam với chất lượng thấp, nhắm đến trẻ em, bao gồm cả trẻ sơ sinh. Phạm Vũ Khiêm đã thừa nhận cố ý chỉnh sửa chỉ tiêu công bố sản phẩm để hợp thức hóa việc lưu hành.
Mẫu sản phẩm BABY SHARK, một trong những thực phẩm bảo vệ sức khỏe giả được sản xuất bởi Công ty Herbitech
Các sản phẩm này đã được bày bán tràn lan trên gian hàng trực tuyến, hiệu thuốc và các cửa hàng dành cho mẹ và bé, gây nguy hiểm trực tiếp đến sức khỏe của trẻ nhỏ. Chỉ một ngày sau đó, thêm một đường dây sản xuất thực phẩm chức năng giả khác bị triệt phá, thu giữ hơn 100 tấn hàng hóa kém chất lượng. Các sản phẩm này thường gắn mác nhập khẩu từ Mỹ, châu Âu nhưng thực chất lại có nguồn gốc từ Trung Quốc và chất lượng chỉ đạt dưới 30% so với công bố. Từ năm 2016, các đối tượng đã sản xuất hơn 900 nhãn hiệu giả, thu lợi hàng trăm tỉ đồng, nhắm chủ yếu vào người cao tuổi, phụ nữ mang thai và trẻ em.
Kho hàng chứa hàng trăm tấn thực phẩm chức năng giả bị cơ quan công an niêm phong và thu giữ
Thực Phẩm Thiết Yếu Cũng Bị Làm Giả
Không dừng lại ở sữa, thuốc hay thực phẩm chức năng, ngay cả các mặt hàng gia vị thiết yếu cũng bị làm giả. Ngày 26 tháng 4, Công an tỉnh Phú Thọ đã đột kích xưởng sản xuất và kho hàng của Công ty TNHH Famimoto Việt Nam (xã Thụy Vân, thành phố Việt Trì), phát hiện và tạm giữ hơn 71.000 lít dầu ăn, gần 40 tấn mì chính, 22 tấn hạt nêm và 9 tấn bột canh giả. Giám đốc Nguyễn Văn Hưng đã bị tạm giữ khẩn cấp.
Xưởng sản xuất và kho chứa hàng của Công ty TNHH Famimoto Việt Nam nơi phát hiện sản xuất thực phẩm giả
Cơ quan điều tra xác định công ty này đã tiêu thụ ra thị trường 144 tấn dầu ăn, 118 tấn bột canh, 363 tấn hạt nêm giả và hơn 1.220 tấn mì chính có dấu hiệu vi phạm. Đặc biệt, các sản phẩm hàng giả này đã được bán cho các bếp ăn tại khu công nghiệp, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của hàng ngàn công nhân.
Lời Khuyên Từ Các Cơ Quan Chức Năng
Trước tình hình phức tạp này, Bộ Công an và Bộ Y tế đã đưa ra nhiều khuyến cáo quan trọng để bảo vệ người tiêu dùng.
Thiếu tướng Hoàng Anh Tuyên, Phó Chánh Văn phòng Bộ Công an, người phát ngôn Bộ Công an, nhấn mạnh: “Khi mua thực phẩm là các loại sữa, người tiêu dùng phải tỉnh táo, thận trọng và có trách nhiệm đối với sức khỏe của bản thân.” Ông khuyến cáo người dân không nên tin tưởng mù quáng vào lời giới thiệu của người nổi tiếng hay KOLs trên mạng xã hội. Thay vào đó, cần ưu tiên chọn thương hiệu uy tín, địa chỉ rõ ràng, tránh mua hàng trôi nổi không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Đồng thời, cần kiểm tra kỹ bao bì, thông tin nhà sản xuất, hạn sử dụng và số lô sản phẩm.
Thiếu tướng Hoàng Anh Tuyên, Phó Chánh Văn phòng Bộ Công an, phát biểu về tình hình sản phẩm giả
Về phía Bộ Y tế, đối với sữa bột cho trẻ em và người bệnh, người tiêu dùng nên chọn sản phẩm có giấy công bố tiêu chuẩn rõ ràng và kiểm tra mã QR code (nếu có). Đối với thuốc, cần đặc biệt cảnh giác nếu viên thuốc có màu sắc lạ, dễ vỡ hoặc có mùi bất thường. Chỉ mua thuốc tại các nhà thuốc, quầy thuốc uy tín, có giấy phép và địa chỉ rõ ràng; tránh mua từ các nguồn không đáng tin cậy như chợ, hàng rong hay mạng xã hội. Khi mua thuốc trực tuyến, chỉ nên thực hiện trên các trang web đã được cấp phép.
Với thực phẩm chức năng, người dân chỉ nên sử dụng các sản phẩm được Cục An toàn thực phẩm cấp phép và cần nhớ rằng thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Nếu có bệnh, cần đến cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.
Trang web chính thức của Bộ Y tế, nơi người dân có thể tra cứu thông tin về thuốc và thực phẩm chức năng
Để tự bảo vệ mình, người tiêu dùng có thể tra cứu thông tin về thuốc tại dav.gov.vn và thực phẩm chức năng tại vfa.gov.vn. Các sản phẩm không có trong danh sách công bố chính thức hoặc chưa được cấp phép lưu hành cần được cảnh giác tối đa. Đối với gia vị nấu ăn, Bộ Y tế khuyến cáo lựa chọn từ các nhà sản xuất uy tín, có nhãn mác đầy đủ thông tin về tên sản phẩm, địa chỉ sản xuất, hạn sử dụng và thành phần. Đối với thực phẩm nhập khẩu, nhãn phụ bằng tiếng Việt là bắt buộc để đảm bảo an toàn và quyền lợi người tiêu dùng.