Vào năm 1963, tại San Diego, California, một thiếu niên 17 tuổi tên Randy Gardner đã thực hiện một giao ước đầy táo bạo cùng hai người bạn Bruce McAllister và Joe Marciano Jr. Mục tiêu của họ là lập kỷ lục thế giới về thời gian không ngủ để giành giải nhất tại hội chợ khoa học thường niên. Gardner đặt ra thử thách không ngủ trong 260 giờ, tương đương gần 11 ngày, không chỉ để phá vỡ kỷ lục hiện có mà còn để khám phá những tác động của việc thiếu ngủ cực độ lên bộ não con người.
Ban đầu, cuộc thử nghiệm này có vẻ như một trò đùa của tuổi trẻ, nhưng chỉ sau vài ngày, những hệ quả đáng lo ngại đã bắt đầu xuất hiện, hé lộ những khía cạnh đen tối của việc ép cơ thể vượt qua giới hạn tự nhiên.
Randy Gardner, thiếu niên 17 tuổi, người đã lập kỷ lục thức liên tục 264 giờ
Những Ngày Đầu Tiên: Từ Hứng Khởi Đến Bất An
Sau lễ Giáng sinh năm 1963, Gardner được chọn làm đối tượng chính của thí nghiệm thông qua một cú tung đồng xu. Trong những giờ đầu tiên, mọi thứ diễn ra khá suôn sẻ với sự hỗ trợ từ bạn bè. Tuy nhiên, chỉ sau 72 giờ không ngủ, những vấn đề về khả năng tập trung, mất trí nhớ ngắn hạn bắt đầu xuất hiện. Tâm trạng của Gardner cũng trở nên thất thường, kèm theo những biểu hiện hoang tưởng và ảo giác.
“Đến khoảng ngày thứ tư hoặc thứ năm, tôi tự nhủ – anh đùa tôi à, chuyện này khó khăn thật,” ông Gardner, hiện đã 67 tuổi, chia sẻ trong một video của Kỷ lục Thế giới Guinness. “Khi đó, tin tức đã lan đến các tờ báo và các hãng thông tấn và đã quá muộn, tôi không thể rút lui được nữa. Thế là tôi ở đó, bị kẹt trong chuyện này. Thế là tôi nghĩ, hãy làm đi, hãy làm trong 11 ngày.”
Sự Can Thiệp Của Khoa Học và Những Thử Thách Kỳ Lạ
Khi câu chuyện về thí nghiệm của Gardner lan truyền, Tiến sĩ William Dement, một nhà nghiên cứu về giấc ngủ tại Đại học Stanford, đã đọc được trên báo và quyết định tham gia cùng nhóm trong ba ngày cuối cùng. Ông Dement, người sau này được mệnh danh là “Tiến sĩ Giấc ngủ” và là cha đẻ của khoa học giấc ngủ, đã theo dõi chặt chẽ tình trạng thể chất và tinh thần của Gardner.
Để giữ Gardner tỉnh táo, Tiến sĩ Dement đã lái xe mui trần chở anh đi khắp nơi, bật radio hết cỡ và thậm chí thách Gardner chơi trò bắn bi. Điều kỳ diệu là Gardner, dù đã không ngủ mười ngày, vẫn giành chiến thắng trong trận đấu đó. “Chúng tôi đã làm mọi thứ. Chúng tôi đi bộ trên bãi biển vào mọi giờ. Chúng tôi đã đến thăm nhà tù quận vào lúc ba giờ sáng,” Gardner kể lại. Các chất kích thích duy nhất mà anh sử dụng trong suốt thử thách là nước ngọt có ga, nghe nhạc lớn và tắm nước nóng, lạnh.
Randy Gardner trong giai đoạn thực hiện thí nghiệm không ngủ
Song song đó, bạn học của Gardner là McAllister và Marciano cũng tiến hành một bộ 20 bài kiểm tra cứ sau sáu giờ để đánh giá trạng thái tinh thần của anh. Đến cuối thí nghiệm, Gardner đã phải đối mặt với tình trạng mất trí nhớ nghiêm trọng, nói lắp và những ảo giác dai dẳng, cùng với vấn đề về khả năng phối hợp.
Kỷ Lục và Hậu Quả Dài Lâu
Cuối cùng, Randy Gardner đã vượt qua kỷ lục 260 giờ không ngủ trước đó do DJ Tom Rounds lập vào năm 1959. Anh đã thức liên tục trong 11 ngày và 25 phút, tổng cộng 264 giờ.
Sau thành công này, Gardner đã ngủ một giấc dài 14 giờ 45 phút tại Bệnh viện Hải quân ở San Diego, dưới sự theo dõi sát sao của Tiến sĩ Dement và đội ngũ của ông, những người đã ghi lại sóng não, nhịp tim, nhiệt độ, hoạt động cơ và huyết áp của anh. Mặc dù đã trải qua một thời gian dài thiếu ngủ cực độ, Gardner được cho là đã hồi phục ổn định và nhanh chóng trở lại lịch trình ngủ bình thường.
Tuy nhiên, kỷ lục của Gardner đã bị phá vỡ nhiều lần sau đó. Đến năm 1997, Tổ chức Kỷ lục Thế giới Guinness đã quyết định ngừng chấp nhận những nỗ lực mới vì lý do an toàn, khi người giữ kỷ lục lúc đó là Robert McDonald với 18 ngày và 21 giờ (453 giờ 40 phút) không ngủ.
Nhiều năm sau thí nghiệm, ông Gardner cho biết ông đã phải chịu đựng chứng mất ngủ kéo dài trong nhiều thập kỷ, mà ông tin rằng có liên quan trực tiếp đến cuộc thử thách khi còn là thiếu niên.
Tầm Quan Trọng Của Giấc Ngủ
Thí nghiệm của Randy Gardner là một lời nhắc nhở rõ ràng về tầm quan trọng của giấc ngủ đối với sức khỏe con người. Thiếu ngủ không chỉ gây ra những vấn đề ngắn hạn như cáu kỉnh và giảm khả năng tập trung mà còn liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác trong dài hạn, bao gồm tăng nguy cơ béo phì, bệnh tim, tiểu đường, đột quỵ, ung thư và thậm chí là vô sinh. Các chuyên gia luôn nhấn mạnh rằng việc duy trì một lịch trình ngủ đều đặn và đủ giấc là yếu tố then chốt để đảm bảo sức khỏe thể chất và tinh thần toàn diện. Câu chuyện của Randy Gardner vẫn còn nguyên giá trị như một lời cảnh báo về ranh giới mỏng manh giữa sự tò mò khoa học và những rủi ro tiềm ẩn đối với cơ thể con người.