Trong những năm gần đây, vấn đề vi nhựa xâm nhập vào cơ thể con người đã trở thành một mối lo ngại toàn cầu về sức khỏe. Các hạt nhựa siêu nhỏ này, được liên kết với nguy cơ ung thư, đã được tìm thấy ở khắp mọi nơi trong cơ thể chúng ta, từ máu, tinh trùng, phổi, sữa mẹ, tủy xương, nhau thai, tinh hoàn cho đến cả não bộ. Giới khoa học cũng đã phát hiện dấu vết của những mảnh nhựa có kích thước nhỏ hơn 5mm này ở những nơi xa xôi nhất, từ lớp băng vĩnh cửu tại Nam Cực đến đỉnh núi Everest.
Tuy nhiên, sự quan tâm của công chúng đối với việc loại bỏ vi nhựa khỏi cơ thể bùng nổ mạnh mẽ hơn khi nam diễn viên Orlando Bloom, 48 tuổi, chia sẻ hình ảnh anh đang trải qua một liệu pháp trị giá 10.000 USD (hơn 261 triệu VNĐ) tại một phòng khám ở London vào tháng trước. Ngôi sao Hollywood không ngớt lời ca ngợi liệu pháp kéo dài hai giờ này, khẳng định nó là một “cách mới để loại bỏ microplastic và hóa chất độc hại khỏi cơ thể chúng ta”.
Orlando Bloom và liệu pháp “thanh lọc” gây chú ý
Orlando Bloom, tài tử quen thuộc qua các loạt phim đình đám như Chúa tể của những chiếc nhẫn và Cướp biển vùng Caribbean, đã thu hút sự chú ý của dư luận khi công khai ủng hộ một phương pháp lọc máu đặc biệt. Theo lời nam diễn viên, đây là một quy trình tiên tiến giúp đào thải các hạt vi nhựa và hóa chất độc hại tích tụ trong cơ thể, mang lại một cơ thể “sạch” hơn.
Nam diễn viên Orlando Bloom trong quá trình điều trị thanh lọc máu
Mặc dù nhận được sự ủng hộ nhiệt tình từ một người nổi tiếng như Orlando Bloom, nhưng liệu pháp này đã nhanh chóng vấp phải sự hoài nghi và tranh cãi từ hàng chục chuyên gia y tế hàng đầu.
Trao đổi huyết tương là gì?
Phương pháp mà Orlando Bloom sử dụng được biết đến trong y học là trao đổi huyết tương (plasma exchange) hay lọc huyết tương. Về cơ bản, quy trình này hoạt động bằng cách lấy máu từ cánh tay của bệnh nhân và sau đó tách máu thành hai thành phần chính: hồng cầu và huyết tương. Huyết tương, một chất lỏng màu vàng nhạt có vai trò quan trọng trong việc vận chuyển tế bào máu, protein và nhiều chất khác đi khắp cơ thể, sau đó được đưa qua một quy trình được cho là “làm sạch vĩnh viễn hóa chất, vi nhựa, tình trạng viêm và các chất độc, độc tố”, theo mô tả của David Cohen, đồng sáng lập Clarify Clinic – phòng khám đã thực hiện liệu pháp cho Bloom. Sau khi được “làm sạch”, huyết tương sẽ được đưa trở lại cơ thể cùng với các tế bào hồng cầu.
Thiết bị y tế được sử dụng trong quy trình trao đổi huyết tương
Về mặt nguyên lý, cách tiếp cận này có những điểm tương đồng với một số phương pháp điều trị mà Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS) của Anh đang áp dụng cho các tình trạng y tế nghiêm trọng như bệnh đa u tủy, đa xơ cứng và một số loại bệnh bạch cầu. Mục đích chính của các liệu pháp này là loại bỏ các protein bất thường và chất độc hại khỏi máu để cải thiện tình trạng bệnh nhân.
Những hoài nghi từ giới chuyên gia
Mặc dù có những điểm tương đồng với các liệu pháp y tế đã được công nhận, nhưng trao đổi huyết tương, giống như bất kỳ thủ thuật y tế nào khác, luôn đi kèm với những rủi ro tiềm ẩn. Các tác dụng phụ thường gặp có thể bao gồm buồn nôn, mệt mỏi và chóng mặt. Nguy hiểm hơn, dù hiếm gặp, là nguy cơ nhiễm trùng do vi khuẩn và mất cân bằng điện giải, có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Vì những lý do này, lợi ích của thủ thuật thường chỉ được coi là vượt trội hơn rủi ro đối với các tình trạng y tế đe dọa tính mạng.
Một điểm mấu chốt cần được nhấn mạnh là việc sử dụng kỹ thuật này như một hình thức “rửa máu” để loại bỏ vi nhựa chưa bao giờ được kiểm chứng trong các thử nghiệm ngẫu nhiên – tiêu chuẩn vàng trong nghiên cứu y học.
Các chuyên gia y tế đang thảo luận về phương pháp "làm sạch máu"
Giáo sư Edzard Ernst, một chuyên gia y học bổ sung nổi tiếng thế giới tại Đại học Exeter, đã bày tỏ sự hoài nghi sâu sắc về liệu pháp này: “Tôi không hề biết bất kỳ bằng chứng đáng tin cậy nào cho thấy quy trình này có bất kỳ tác động nào được tuyên bố đối với sức khỏe con người. Tôi thậm chí còn không chắc rằng nó lấy đi bất cứ thứ gì từ bệnh nhân ngoài rất nhiều tiền mặt”.
Tiến sĩ Michael Mrozinski, một bác sĩ người Anh có sức ảnh hưởng lớn trên Instagram và chuyên vạch trần “thông tin sai lệch về y tế”, cũng đã chỉ trích gay gắt phương pháp này. Ông châm biếm: “Orlando Bloom đã trả hàng nghìn đô la cho một liệu pháp ‘giải độc vi nhựa’, trong đó máu của anh ấy được lọc qua ống nhựa, sử dụng ống thông nhựa, vào một máy nhựa, để loại bỏ vi nhựa. Bạn không thể viết kịch bản này tốt hơn nếu bạn cố gắng. Ngành công nghiệp chăm sóc sức khỏe đã chính thức tự ăn thịt chính mình”.
Tiến sĩ Dan Baumgardt, bác sĩ đa khoa và giảng viên cao cấp về sinh lý học, dược lý học và khoa học thần kinh tại Đại học Bristol, cũng chia sẻ quan điểm tương tự với The Times: “Bất kỳ thủ thuật nào yêu cầu đặt ống thông tĩnh mạch và tách các thành phần máu đều không thể không có rủi ro. Ống thông đơn giản có nguy cơ nhiễm trùng, tụ máu và tràn dịch (rò rỉ chất lỏng từ tĩnh mạch vào mô xung quanh), và với bất kỳ thủ thuật nào, điều quan trọng là rủi ro không lớn hơn những lợi ích dự kiến”.
Đáng chú ý, ngay cả một phát ngôn viên của Clarify Clinic, nơi thực hiện liệu pháp cho Orlando Bloom, cũng đã phải thừa nhận rằng chưa có thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn nào đánh giá cụ thể tác động của trao đổi huyết tương đối với vi nhựa.
Sự bùng nổ của vi nhựa trong môi trường và cơ thể con người đã thúc đẩy nhu cầu tìm kiếm các giải pháp “thanh lọc”. Tuy nhiên, liệu pháp trao đổi huyết tương, dù được các ngôi sao như Orlando Bloom ca ngợi, vẫn còn là một chủ đề gây tranh cãi gay gắt trong cộng đồng y khoa. Với những rủi ro tiềm ẩn và sự thiếu hụt các bằng chứng khoa học đáng tin cậy về hiệu quả trong việc loại bỏ vi nhựa, các chuyên gia y tế vẫn giữ thái độ thận trọng, khuyến cáo công chúng nên cân nhắc kỹ lưỡng và tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi quyết định thực hiện các liệu pháp tốn kém và chưa được kiểm chứng.