Bệnh Chikungunya, một cái tên còn khá xa lạ với nhiều người dân Việt Nam, đang cho thấy những tín hiệu đáng chú ý trên bản đồ dịch tễ thế giới. Theo Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh châu Âu (ECDC), từ đầu năm đến nay, thế giới đã ghi nhận khoảng 240.000 ca mắc và 90 trường hợp tử vong. Đặc biệt, tại Trung Quốc, khoảng 7.000 ca mắc đã tập trung chủ yếu tại tỉnh Quảng Đông kể từ cuối tháng 6, khiến quốc gia này phải cam kết triển khai các biện pháp mạnh mẽ để ngăn chặn sự lây lan của virus.
Chikungunya: Căn Bệnh Do Muỗi Vằn Truyền
Chikungunya là bệnh do virus gây ra, với trung gian truyền bệnh chính là muỗi vằn, cùng loài muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết. Các triệu chứng thường xuất hiện sau 3-7 ngày kể từ khi bị muỗi mang virus đốt. Mặc dù Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã cảnh báo về sự trở lại của dịch bệnh này vào tháng 7, đặc biệt khi các ổ dịch tại nhiều đảo quốc châu Phi trên Ấn Độ Dương đang lan rộng, bệnh Chikungunya vẫn được đánh giá là lành tính và hiếm khi gây biến chứng nặng.
Muỗi vằn Aedes aegypti, loài truyền virus Chikungunya, được nuôi trong ống nghiệm
Tuy nhiên, ở thể nặng, người bệnh có thể trải qua những cơn đau dữ dội, sưng khớp, thậm chí là uốn cong người vì đau, dẫn đến tên gọi dân gian là “makonde”. Hiện tại, vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh này.
Tình Hình Chikungunya Tại Việt Nam Và Khu Vực
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới cho biết, Chikungunya không phải là một căn bệnh mới tại Việt Nam, từng được ghi nhận từ năm 1975. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, hệ thống giám sát trọng điểm của Quốc gia chỉ ghi nhận một vài trường hợp lẻ tẻ, không bùng phát thành dịch. Điều này khiến Chikungunya trở nên “xa lạ” với đa số người dân Việt Nam.
Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Liên chi hội Truyền nhiễm TPHCM, trấn an rằng người dân không nên quá lo lắng nhưng cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh. Mặc dù lành tính, Chikungunya đã từng gây ra các đợt dịch lớn tại châu Phi, châu Á và đặc biệt là tại Campuchia vào năm 2020, với khoảng 1.700 ca mắc tại 15 tỉnh, thành. Thời điểm đó, Việt Nam cũng đã tăng cường giám sát dịch bệnh, đặc biệt tại khu vực biên giới để kịp thời ứng phó.
Các Biện Pháp Phòng Ngừa Chủ Động
Để phòng tránh bệnh Chikungunya, các biện pháp tương tự như phòng chống sốt xuất huyết cần được áp dụng rộng rãi. Người dân nên chủ động loại bỏ nơi sinh sản của muỗi và diệt lăng quăng bằng cách đậy kín các dụng cụ chứa nước. Ngoài ra, việc sử dụng kem chống muỗi, nhang xua muỗi, mặc quần áo dài tay và ngủ mùng cũng là những cách hiệu quả để bảo vệ bản thân khỏi muỗi đốt.
Khi có các biểu hiện như sốt cao đột ngột, nhức đầu, đau khớp, buồn nôn, người dân cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng không mong muốn. Sự chủ động trong phòng ngừa và nhận biết triệu chứng là chìa khóa để kiểm soát và ngăn chặn sự lây lan của Chikungunya trong cộng đồng.