Anh Trương, 42 tuổi, chủ một cửa hàng tạp hóa lớn tại Hắc Long Giang (Trung Quốc), luôn được hàng xóm nhìn nhận là người có lối sống lành mạnh. Anh hiếm khi uống rượu bia, thường xuyên chạy bộ mỗi chiều và nói không với dầu ăn bán sẵn. Chính vì thế, sự xuất hiện đột ngột của xe cấp cứu trước cửa nhà đã khiến mọi người không khỏi bàng hoàng.
Theo lời vợ anh Trương, sau bữa tối hôm đó, anh xuống cửa hàng làm việc. Chưa đầy một giờ sau, nhân viên đã hốt hoảng báo tin anh Trương bị đau bụng dữ dội, buồn nôn và kiệt sức. Lo sợ chồng bị ngộ độc thực phẩm, chị vợ lập tức gọi cấp cứu.
Thế nhưng, kết quả chẩn đoán tại Bệnh viện Jixi Jikuang đã khiến cả gia đình sốc nặng. Bác sĩ Xie Xinhui cho biết anh Trương bị tăng mỡ máu nặng, với chỉ số triglyceride gần 80 mmol/L, dẫn đến viêm tụy cấp – một tình trạng nguy hiểm đe dọa tính mạng.
Điều tra bệnh sử tiết lộ, một năm trước anh Trương từng được cảnh báo về mỡ máu cao nhưng chưa đến mức cần điều trị, nên anh đã chủ quan bỏ qua. Bác sĩ khi đó đã khuyên anh thay đổi chế độ ăn uống, nhưng anh không thực hiện, thậm chí còn mắc một sai lầm nghiêm trọng đến mức bác sĩ phải thốt lên: “Ăn kiểu này chẳng khác nào đổ dầu vào máu”.
Bệnh nhân nhập viện với triệu chứng đau bụng dữ dội do viêm tụy cấp
Sai lầm đó chính là thói quen ăn quá nhiều mỡ lợn và đặc biệt thích ăn cơm chan mỡ lợn. Anh Trương tin rằng mỡ lợn “tự nhiên” sẽ tốt hơn dầu ăn đóng chai. Anh đặc biệt yêu thích các món chiên rán, xào nhiều mỡ. Khi bận rộn, anh thường chan cơm nóng với mỡ lợn phi nước mắm, coi đó là món ăn nhanh gọn, vừa dễ ăn lại vừa gợi nhớ tuổi thơ. Đáng nói, vào tối hôm nhập viện, anh đã ăn liền 3 bát cơm chan mỡ cùng tóp mỡ.
Tại Sao Không Nên Ăn Quá Nhiều Mỡ Lợn?
Bác sĩ Xie Xinhui nhấn mạnh: “Mỡ lợn không hoàn toàn xấu, nhưng phải ăn điều độ. Dù là mỡ lợn hay dầu thực vật, nếu vượt quá khuyến nghị 25 – 30g/ngày đều gây hại, đặc biệt là tim mạch. Bệnh nhân này lại chỉ dùng mỡ lợn nên càng mất cân bằng dinh dưỡng. Trong khi bản thân bệnh nhân vốn đã có chỉ số mỡ máu cao nên dùng mỡ lợn nhiều càng nguy hiểm”.
Mỡ lợn chứa tới hơn 40% axit béo bão hòa. Loại chất béo này làm tăng cholesterol xấu (LDL) trong cơ thể, lâu ngày sẽ hình thành mảng bám trong thành mạch, gây xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Đối với những người đã có sẵn mỡ máu cao hay bệnh tim mạch, việc ăn nhiều mỡ lợn sẽ khiến tình trạng bệnh tiến triển nhanh và nặng hơn.
Thứ hai, mỡ lợn làm tăng triglyceride – chất béo trung tính trong máu. Khi chỉ số này vượt quá giới hạn, tuyến tụy dễ bị “quá tải”, gây ra viêm tụy cấp, một bệnh lý nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng. Bác sĩ Xie cho biết thêm: “Thực tế, khoảng 30 – 35% ca viêm tụy cấp liên quan trực tiếp đến mỡ máu cao. Những trường hợp này thường nặng và nguy hiểm hơn so với các nguyên nhân khác”.
Không chỉ dừng lại ở tim mạch và tuyến tụy, việc lạm dụng mỡ lợn còn có thể dẫn đến tăng cân, béo phì, gan nhiễm mỡ, làm tăng nguy cơ kháng insulin và tiểu đường type 2. Điều này đặc biệt nguy hiểm với những người ít vận động, dân văn phòng hoặc người trung niên.
Những tác hại của việc lạm dụng mỡ lợn đối với sức khỏe tim mạch và tuyến tụy
Theo lời khuyên từ bác sĩ Xie, nếu là người khỏe mạnh, bạn vẫn có thể dùng mỡ lợn để nấu ăn, nhưng cần xen kẽ với dầu thực vật giàu axit béo không bão hòa (như dầu oliu, dầu hạt cải, dầu đậu nành) để cân bằng dinh dưỡng. Khi chế biến, nên tránh chiên rán ngập dầu, thay vào đó ưu tiên luộc, hấp hoặc xào ít dầu để giảm gánh nặng cho mạch máu và tuyến tụy. Riêng những người có bệnh tim mạch hoặc mỡ máu cao cần tránh hoặc hạn chế tối đa việc sử dụng mỡ lợn trong khẩu phần ăn.
Về phần anh Trương, may mắn thay, nhờ có thể lực tốt và được cấp cứu kịp thời khi tình trạng viêm tụy cấp mới chớm, anh đã được điều trị hiệu quả. Sau một tuần nằm viện, chỉ số mỡ máu của anh đã trở lại giới hạn cho phép và anh được xuất viện. Tuy nhiên, anh vẫn phải tiếp tục dùng thuốc kiểm soát mỡ máu và buộc phải thay đổi hoàn toàn chế độ ăn uống của mình.
7 Triệu Chứng Viêm Tụy Cấp Cần Đặc Biệt Chú Ý
Viêm tụy cấp là tình trạng tuyến tụy bị viêm đột ngột, thường xảy ra khi uống nhiều rượu bia, có sỏi mật, tăng mỡ máu, hoặc ít gặp hơn là do thuốc, chấn thương, nhiễm trùng… Căn bệnh này tiến triển nhanh, dễ gây hoại tử tụy, suy đa tạng, sốc nhiễm khuẩn và có thể cướp đi tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.
Những dấu hiệu cần cảnh giác đặc biệt gồm:
- Đau bụng dữ dội: Tập trung ở vùng thượng vị, cơn đau thường lan ra sau lưng.
- Buồn nôn và nôn liên tục: Không thuyên giảm ngay cả sau khi nôn.
- Sốt cao, rét run: Kèm theo các dấu hiệu của tình trạng viêm nhiễm.
- Bụng chướng, đầy hơi: Kèm theo khó tiêu và tiêu hóa đình trệ.
- Mệt lả, toát mồ hôi lạnh: Cơ thể yếu đi nhanh chóng.
- Nhịp tim nhanh, huyết áp tụt: Dễ dẫn đến tình trạng sốc.
- Vàng da, vàng mắt: Thường đi kèm với tắc mật.
Khi xuất hiện các triệu chứng trên, người bệnh cần đến bệnh viện ngay lập tức. Tuyệt đối không tự ý cầm cự tại nhà vì viêm tụy cấp có thể gây tử vong chỉ trong vài giờ nếu không được điều trị kịp thời.