Trong những năm gần đây, đột quỵ, căn bệnh vốn được xem là mối đe dọa chính của người cao tuổi, đang có xu hướng trẻ hóa một cách đáng báo động. Tại Bệnh viện Quân y 175, số ca bệnh đột quỵ nhập viện đã tăng lên rõ rệt, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân trẻ tuổi. Có thời điểm, lượng bệnh nhân đột quỵ tăng gấp 2–3 lần so với cùng kỳ năm trước, đặt ra một thực trạng đáng lo ngại về sức khỏe cộng đồng.
Thực Trạng Đột Quỵ Trẻ Hóa Nhanh Chóng
Theo Bác sĩ Hoàng Tiến Trọng Nghĩa, Chủ nhiệm khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Quân y 175, điều khiến giới chuyên môn đặc biệt quan tâm là tỷ lệ người trẻ dưới 45 tuổi bị đột quỵ ngày càng gia tăng, chiếm đến 20–25% tổng số ca nhập viện. Con số này cao hơn đáng kể so với mức trung bình 15% được ghi nhận trước đó. “Không chỉ dừng lại ở các trường hợp trung niên, khoa Cấp cứu của bệnh viện từng tiếp nhận cả sinh viên chỉ mới 20-21 tuổi, người chỉ mới ngoài 30 tuổi hay những nhân viên văn phòng đang trong giờ làm việc bỗng đột ngột ngã quỵ. Đột quỵ đang trẻ hoá rất nhanh, điều này không còn là cảnh báo nữa mà đã là thực tế tại bệnh viện”, Bác sĩ Nghĩa nhấn mạnh.
Một người trẻ đang được hỗ trợ y tế khẩn cấp, minh họa tình trạng đột quỵ đang có xu hướng trẻ hóa
Mới đây, Bệnh viện Quân y 175 đã tiếp nhận một ca cấp cứu suýt tử vong là nam nhân viên văn phòng 35 tuổi. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng liệt nửa người, miệng méo, nói khó, dù trước đó hoàn toàn khỏe mạnh và các triệu chứng đột ngột xuất hiện trong giờ làm việc. Kết quả chụp CT cho thấy anh bị xuất huyết não – một thể đột quỵ nặng, với huyết áp khi nhập viện ở mức “kịch phát”, vô cùng nguy hiểm. Điều đáng nói là cả bệnh nhân và gia đình đều không biết anh có tiền sử tăng huyết áp, vốn là “sát thủ thầm lặng” dẫn đến đột quỵ. May mắn thay, bệnh nhân đã được đưa đến bệnh viện trong “giờ vàng”, nhờ đó được kiểm soát huyết áp và điều trị tích cực, giúp anh qua cơn nguy kịch và bắt đầu phục hồi tri giác.
Ba Nguyên Nhân Nổi Bật Thúc Đẩy Đột Quỵ Ở Người Trẻ
Theo các chuyên gia y tế, có ba nguyên nhân chính đang góp phần làm gia tăng xu hướng đột quỵ ở người trẻ:
1. Lối Sống Hiện Đại Đầy Rủi Ro
Nhiều người trẻ hiện nay thường xuyên bận rộn với công việc, dành phần lớn thời gian ngồi làm việc liên tục, ít vận động. Thói quen ăn nhiều đồ nhanh, đồ chiên rán, nước ngọt và thức khuya kéo dài đã trở nên phổ biến. Những hành vi này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý như tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, béo phì, dẫn đến hình thành mảng xơ vữa và tăng tính đông máu – tất cả đều là các yếu tố nguy cơ trực tiếp gây đột quỵ.
2. Bệnh Lý Nền “Xâm Lấn” Người Trẻ
Các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, vốn trước đây thường được xem là “bệnh của tuổi già”, nay lại xuất hiện ngày càng nhiều ở những người chỉ mới 20-30 tuổi. Đặc biệt, tăng huyết áp ở người trẻ thường không có triệu chứng rõ ràng, khiến người bệnh chủ quan, không đi khám và điều trị kịp thời. Việc huyết áp cao kéo dài mà không được kiểm soát sẽ khiến mạch máu não chịu áp lực lớn, tiềm ẩn nguy cơ vỡ mạch máu bất ngờ.
3. Chất Kích Thích và Áp Lực Tâm Lý
Việc sử dụng nhiều chất kích thích như hút thuốc lá (bao gồm cả thuốc lá điện tử), uống rượu bia quá mức, kết hợp với áp lực công việc và căng thẳng tâm lý kéo dài, là những tác nhân mạnh mẽ. Chúng gây co thắt mạch máu não và thúc đẩy quá trình hình thành cục máu đông, chính là nguyên nhân hàng đầu gây tắc nghẽn mạch máu não và dẫn đến đột quỵ.
Đừng Chủ Quan Với “Giờ Vàng” Cứu Mạng
Mặc dù đột quỵ đặc biệt nguy hiểm với nguy cơ tử vong cao, nhiều người trẻ vẫn giữ tâm lý chủ quan, thường nhập viện muộn. Các dấu hiệu ban đầu như tê yếu nhẹ, nói khó thoáng qua hoặc choáng váng thường bị bỏ qua, cho là mệt mỏi thông thường hay do nằm sai tư thế. Sự chủ quan này khiến họ bỏ lỡ “giờ vàng” quý giá để tái thông mạch máu – khoảng thời gian quyết định khả năng hồi phục và giảm thiểu di chứng. “Có bệnh nhân vào viện sau nhiều giờ tự theo dõi ở nhà, lúc đến thì đã vượt quá thời gian vàng để can thiệp, cơ hội hồi phục giảm đi rất nhiều”, Bác sĩ Nghĩa cảnh báo.
Phòng Ngừa Đột Quỵ: Chìa Khóa Bảo Vệ Sức Khỏe Người Trẻ
Để giảm thiểu nguy cơ đột quỵ ở người trẻ, Bác sĩ Nghĩa khuyến cáo người dân cần thực hiện khám sức khỏe định kỳ hàng năm. Việc này giúp kiểm soát tốt các chỉ số về huyết áp, đường huyết và mỡ máu, từ đó chủ động phòng ngừa bệnh.
Bên cạnh đó, việc duy trì lối sống lành mạnh là vô cùng quan trọng: ăn giảm muối, giảm đường, hạn chế mỡ động vật, tăng cường rau xanh và trái cây. Vận động thể chất ít nhất 30 phút mỗi ngày cũng là một yếu tố không thể thiếu. Đặc biệt, cần tránh xa rượu bia và tuyệt đối không sử dụng thuốc lá, bao gồm cả thuốc lá điện tử.
Người dân cũng cần đặc biệt lưu ý đến các triệu chứng của đột quỵ như méo miệng, yếu liệt tay chân… Khi phát hiện những dấu hiệu này, cần gọi xe cấp cứu và đưa bệnh nhân đến bệnh viện ngay lập tức. Tuyệt đối không tự ý cạo gió, chích máu đầu ngón tay hay uống các loại thuốc truyền miệng chưa được kiểm chứng, bởi những hành động này có thể làm mất đi “giờ vàng” điều trị, gây hậu quả nghiêm trọng. Đột quỵ là một căn bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nếu được phát hiện và can thiệp kịp thời.