Bệnh lý tim mạch, vốn được xem là mối lo ngại của người trung niên và cao tuổi, nay đang có xu hướng trẻ hóa một cách đáng báo động tại Việt Nam. Các bệnh viện lớn ở TP.HCM ghi nhận ngày càng nhiều bệnh nhân trẻ tuổi mắc các vấn đề về tim mạch, thậm chí có những trường hợp chỉ mới ngoài 20. Điều này đặt ra một thách thức lớn cho sức khỏe cộng đồng và đòi hỏi sự thay đổi trong nhận thức về phòng ngừa bệnh tật.
Thực trạng trẻ hóa bệnh tim mạch tại Việt Nam
Theo thông tin từ Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức, số lượng bệnh nhân mắc các bệnh lý tim mạch do xơ vữa đã tăng lên đáng kể ở nhóm người trẻ. Nếu như trước đây, bệnh chủ yếu gặp ở độ tuổi trung niên trở lên, thì nay đã phổ biến ở người từ 30, thậm chí xuất hiện ở bệnh nhân 20 tuổi. Bác sĩ Phạm Ngọc An, Khoa Nội Tim mạch – Lão học, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức, cảnh báo rằng bệnh tim mạch xơ vữa là một bệnh lý nguy hiểm, có thể diễn tiến âm thầm và gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, và suy tim.
Tương tự, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cũng chứng kiến xu hướng trẻ hóa rõ rệt ở các bệnh lý tim mạch. Mỗi ngày, bệnh viện tiếp nhận 3-4 ca cấp cứu do nhồi máu cơ tim, với nhiều trường hợp dưới 50 tuổi, thậm chí có bệnh nhân dưới 40 tuổi phải nhập viện vì tình trạng nguy kịch này. TS.BS Châu Đỗ Trường Sơn, Phó Trưởng Khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho biết nhiều người chủ quan không biết mình mắc bệnh tim mạch do các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, mỡ máu cao thường diễn tiến âm thầm, không triệu chứng. Khi biến cố xảy ra, bệnh nhân mới phát hiện thì bệnh đã ở giai đoạn nặng.
Bác sĩ chuyên khoa tim mạch tư vấn về bệnh lý tim mạch
Các yếu tố nguy cơ và dấu hiệu cảnh báo
Các yếu tố nguy cơ phổ biến dẫn đến bệnh tim mạch bao gồm hút thuốc lá, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, béo phì – thừa cân, căng thẳng kéo dài, lối sống ít vận động hoặc tiền sử gia đình có người mắc bệnh tim mạch. Người trẻ thường chủ quan cho rằng các bệnh lý tim mạch chỉ gặp ở người cao tuổi, nên thường bỏ qua các triệu chứng cảnh báo, dẫn đến việc nhập viện muộn và làm giảm hiệu quả điều trị.
Trước khi biến cố xảy ra, người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như nặng ngực, khó thở, đau tức ngực khi gắng sức, mệt bất thường, thậm chí đau vùng thượng vị dễ nhầm lẫn với đau dạ dày. Bác sĩ Phạm Ngọc An nhấn mạnh: “Người trẻ không được chủ quan với các vấn đề về sức khoẻ, các dấu hiệu không điển hình thường diễn ra âm thầm và khó phân biệt giữa một số bệnh. Khi xuất hiện các triệu chứng như đau ngực, khó thở nghi ngờ liên quan đến tim, đặc biệt là cơn đau lần đầu hoặc khác với các cơn đau trước đó, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời. Nếu nhập viện trễ có thể dẫn đến các biến chứng nặng, thậm chí là tử vong.”
Lối sống hiện đại – Nguyên nhân chính thúc đẩy bệnh tim mạch trẻ hóa
Các chuyên gia y tế lý giải rằng xu hướng trẻ hóa bệnh tim mạch xuất phát chủ yếu từ lối sống hiện đại thiếu lành mạnh. Việc ít vận động, áp lực công việc kéo dài khiến nhiều người rơi vào tình trạng căng thẳng mạn tính, làm tăng nguy cơ tổn thương tim mạch.
Bên cạnh đó, thói quen hút thuốc lá, thức khuya thường xuyên và chế độ ăn uống nhiều dầu mỡ, thiếu cân đối góp phần làm rối loạn chuyển hóa trong cơ thể. Đáng chú ý, sự gia tăng các bệnh nền như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và đái tháo đường ở người trẻ cũng là yếu tố quan trọng thúc đẩy bệnh tim mạch xuất hiện sớm hơn. Khi các yếu tố nguy cơ này tồn tại song song và kéo dài, nguy cơ mắc bệnh tim mạch không chỉ tăng cao mà còn diễn tiến âm thầm, khó phát hiện, gây nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Phòng ngừa và kiểm soát bệnh tim mạch từ sớm
Mặc dù xu hướng trẻ hóa bệnh tim mạch là một thực tế đáng lo ngại, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và kiểm soát nếu mỗi người dân có ý thức chủ động bảo vệ sức khỏe.
Chủ động xây dựng lối sống lành mạnh từ sớm giữ vai trò then chốt trong phòng ngừa bệnh tim mạch. Mỗi người cần duy trì chế độ ăn uống cân đối, ưu tiên rau xanh, trái cây tươi, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ và muối. Việc tập thể dục đều đặn, phù hợp với thể trạng giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, kiểm soát cân nặng và giảm nguy cơ bệnh tật. Đồng thời, người dân cần học cách quản lý căng thẳng, cân bằng giữa công việc và nghỉ ngơi để tránh stress kéo dài.
Bên cạnh đó, việc thăm khám sức khỏe định kỳ, thực hiện các xét nghiệm cần thiết như đo huyết áp, kiểm tra mỡ máu và đường huyết là vô cùng quan trọng nhằm phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời, bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.