Ung thư vòm họng vẫn được mệnh danh là “kẻ sát nhân thầm lặng” bởi vị trí khối u nằm khuất sâu trong hốc mũi họng, khiến việc phát hiện ở giai đoạn đầu trở nên vô cùng khó khăn. Theo số liệu từ GLOBOCAN 2022, mỗi năm thế giới ghi nhận hơn 120.000 ca mắc mới, với khu vực Đông Nam Á và Trung Quốc chiếm tỷ lệ cao nhất. Điều đáng lo ngại hơn là có đến 70% bệnh nhân chỉ được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển, dẫn đến tỷ lệ tử vong tăng cao.
Câu chuyện của Xiao Liu, một nam thanh niên 26 tuổi tại Bắc Kinh, Trung Quốc, là một lời cảnh tỉnh rõ ràng về sự chủ quan đối với các triệu chứng ban đầu và tốc độ tàn phá cơ thể đáng sợ của căn bệnh này.
Bệnh nhân trẻ tuổi được chẩn đoán mắc ung thư vòm họng đang ngày càng tăng
Ban đầu, Xiao Liu chỉ gặp các triệu chứng nhẹ như nghẹt mũi và ù tai, vốn rất dễ bị nhầm lẫn với viêm mũi thông thường. Sau hai tháng tự uống thuốc mà không thấy thuyên giảm, anh quyết định đến bệnh viện thăm khám. Tại đây, mùi hăng nồng tỏa ra từ khoang miệng đã là dấu hiệu ban đầu cho thấy tình trạng sức khỏe của anh đang nghiêm trọng. Kết quả nội soi sau đó đã xác nhận Xiao Liu mắc ung thư vòm họng giai đoạn 4B và bệnh đã di căn đến nhiều nơi trong cơ thể.
Để tránh rơi vào bi kịch tương tự như chàng trai trẻ Xiao Liu, các chuyên gia y tế đã đưa ra cảnh báo về 5 nhóm đối tượng sau đây cần đặc biệt thận trọng và chủ động phòng ngừa.
5 Nhóm Người Có Nguy Cơ Mắc Ung Thư Vòm Họng Cao
1. Nhóm người có chế độ ăn nhiều đồ muối chua
Bác sĩ Luo Yi từ Trung tâm Y tế số 1 thuộc Bệnh viện Đa khoa Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc khẳng định đây là nhóm có nguy cơ rủi ro hàng đầu. Thói quen tiêu thụ các loại thực phẩm chứa nhiều nitrosamine như cá muối, thịt xông khói, hoặc dưa khú có thể đẩy cao nguy cơ mắc ung thư vòm họng. Các hợp chất này đã được cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế xếp vào nhóm các chất gây ung thư mạnh. Đặc biệt, nếu có thói quen ăn đồ muối từ khi còn nhỏ và duy trì lượng tiêu thụ lớn khi trưởng thành, nguy cơ mắc bệnh sẽ tăng lên gấp nhiều lần.
Chế độ ăn uống không lành mạnh có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh
2. Nhóm người thường xuyên tiếp xúc với hóa chất công nghiệp
Những người làm việc trong môi trường có nồng độ formaldehyde cao, ví dụ như ở các xưởng gỗ, nhà máy dệt may, hoặc sản xuất nhựa, hay những ai thường xuyên hít phải khói bụi hóa chất, bụi gỗ công nghiệp mỗi ngày đều thuộc nhóm nguy cơ cao. Theo Tiến sĩ Chen Qiuyan, Trưởng khoa Phẫu thuật Vòm họng tại Trung tâm Ung thư Đại học Tôn Trung Sơn (Trung Quốc), các chất độc hại này khi hít vào sẽ bám trực tiếp lên niêm mạc vòm họng, gây ra các biến đổi tiền ung thư kéo dài theo thời gian.
3. Nhóm người hút thuốc, uống nhiều rượu bia
Thuốc lá trực tiếp đưa hàng nghìn hóa chất độc hại vào cơ thể, tàn phá niêm mạc họng và phá hủy mã di truyền của tế bào. Đối với người uống rượu, cồn đóng vai trò như một chất tẩy rửa, làm mòn lớp màng bảo vệ của vòm họng, đồng thời tạo ra độc tố ngăn chặn cơ thể sửa chữa các sai sót DNA.
Ảnh minh họa về tác hại của thuốc lá và rượu bia đối với sức khỏe
Đặc biệt, Tiến sĩ Chen Qiuyan nhấn mạnh rằng nếu kết hợp cả hai thói quen này, rượu sẽ trở thành dung môi hòa tan các độc chất trong khói thuốc, giúp chúng thẩm thấu sâu và nhanh hơn vào cơ thể. Sự kết hợp này tạo ra một “đòn tấn công kép”, khiến các tế bào vòm họng đột biến ác tính với tốc độ khó có thể kiểm soát.
4. Nhóm có yếu tố di truyền và tiền sử gia đình
Nếu trong gia đình có người thân trực hệ như bố mẹ hoặc anh chị em đã từng mắc ung thư vòm họng, nguy cơ của bạn sẽ cao hơn đáng kể so với người bình thường. Bác sĩ Luo Yi cảnh báo rằng, yếu tố gen di truyền khi kết hợp với những thói quen sinh hoạt chung trong gia đình có thể trở thành “ngòi nổ” thúc đẩy căn bệnh này phát triển.
5. Nhóm người nhiễm virus Epstein Barr (EBV)
Virus Epstein Barr lây truyền chủ yếu qua nước bọt, thường xảy ra khi dùng chung đồ dùng cá nhân hoặc tiếp xúc gần gũi với người nhiễm. EBV được xem là yếu tố bệnh căn quan trọng nhất có liên quan đến ung thư vòm họng.
Virus Epstein Barr (EBV) được xem là nguyên nhân chính gây ung thư vòm họng
Phần lớn những người nhiễm EBV có thể kiểm soát virus nhờ hệ miễn dịch khỏe mạnh. Tuy nhiên, Tiến sĩ Chen Qiuyan cho biết, ở những người có tế bào biểu mô vòm họng nhạy cảm, virus có thể tồn tại kéo dài và gây ra các biến đổi ác tính theo thời gian.
Để chủ động phòng ngừa căn bệnh nguy hiểm này, các bác sĩ khuyến cáo mọi người nên duy trì một chế độ ăn uống cân bằng, bổ sung nhiều trái cây giàu vitamin C để giúp bảo vệ niêm mạc và ức chế sự hình thành các hợp chất gây ung thư. Đặc biệt, nếu bạn nằm trong danh sách các đối tượng có nguy cơ cao, hãy chủ động thực hiện nội soi vòm họng định kỳ để bảo vệ sức khỏe của chính mình một cách tốt nhất.