Câu chuyện về một phụ nữ ngoài 30 tuổi tại Hà Nam, Trung Quốc, tưởng chừng chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường, nhưng thực chất lại là ung thư dạ dày, đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về mối liên hệ giữa thói quen ăn uống và sức khỏe. Nguyên nhân sâu xa được các bác sĩ chỉ ra chính là việc cô thường xuyên nấu đồ ăn đủ dùng cho cả tuần, sau đó bảo quản trong tủ lạnh và hâm nóng lại mỗi khi đến bữa.
Ung thư dạ dày – Mối lo ngại từ những thói quen tưởng chừng vô hại
Bác sĩ Gao Jiankai, Phó trưởng khoa Cấp cứu Bệnh viện Nhân dân Trịnh Châu, đã nhấn mạnh rằng số lượng bệnh nhân ung thư dạ dày không chỉ gia tăng nhanh chóng mà còn có xu hướng trẻ hóa đáng báo động. Trong khoảng 5 năm trở lại đây, ông đã tiếp nhận và điều trị cho nhiều trường hợp bệnh nhân ở độ tuổi 20-30, thậm chí cả trẻ vị thành niên.
Thói quen ăn uống như người phụ nữ trong câu chuyện trên không phải là hiếm, đặc biệt phổ biến ở những người bận rộn hoặc trong các dịp lễ Tết khi thức ăn thường được chế biến với số lượng lớn và còn thừa nhiều. Bác sĩ Gao Jiankai khẳng định rằng tủ lạnh, dù có nhiệt độ thấp, không thể diệt khuẩn hay ngăn chặn hoàn toàn quá trình biến chất của thực phẩm. Nguy hiểm hơn, việc hâm nóng lại một số loại thức ăn thừa còn có thể sản sinh ra các độc tố gây hại.
Nhiều người có thói quen nấu nướng một lần cho cả tuần hoặc để thừa thức ăn sau lễ Tết
Để bảo vệ dạ dày khỏi nguy cơ ung thư và các bệnh lý khác, dưới đây là 6 món ăn quen thuộc mà bạn tuyệt đối không nên để qua đêm hoặc hâm nóng lại.
6 món ăn quen thuộc cần tránh để qua đêm và hâm nóng lại
1. Rau lá xanh đã nấu chín
Các loại rau lá xanh như cải xanh, cải thìa, rau bina, rau muống xào… chứa hàm lượng nitrat tự nhiên khá cao. Bác sĩ dinh dưỡng Sun Yaping (Đài Loan, Trung Quốc) giải thích rằng, khi để lâu, vi khuẩn có thể chuyển nitrat thành nitrit. Mặc dù mức tăng không quá đột biến nếu được bảo quản lạnh đúng cách, việc hâm đi hâm lại nhiều lần không chỉ làm mất đi vitamin quý giá mà còn có thể kích ứng niêm mạc dạ dày. Tốt nhất, rau lá xanh nên được ăn ngay sau khi nấu.
2. Trứng, đặc biệt là trứng lòng đào
Trứng là món ăn phổ biến trong nhiều gia đình, đặc biệt là vào dịp Tết. Tuy nhiên, nếu trứng được nấu chưa chín kỹ, lòng đỏ còn mềm, vi khuẩn có thể vẫn tồn tại. Việc để trứng qua đêm rồi hâm lại không đảm bảo tiêu diệt hoàn toàn các loại vi khuẩn này. Ngay cả trứng đã chín kỹ, nếu bóc vỏ và bảo quản không kín, cũng rất dễ nhiễm khuẩn từ môi trường bên ngoài. Vì vậy, nên ăn trứng trong ngày, đặc biệt là trứng lòng đào thì tuyệt đối không nên để qua đêm.
Trứng lòng đào hoặc trứng chín chưa kỹ có thể tiềm ẩn vi khuẩn gây hại nếu không được bảo quản đúng cách
3. Món hầm, món kho giàu đạm
Thịt kho, giò hầm, canh xương… thường được chế biến với số lượng lớn để dùng cho nhiều bữa hoặc thường bị thừa lại sau các mâm cỗ. Tuy nhiên, thực phẩm giàu đạm là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển nếu quá trình làm nguội diễn ra chậm hoặc không được bảo quản kín. Bác sĩ Sun Yaping khuyên tốt nhất không nên để qua đêm, hoặc nếu bắt buộc thì chỉ nên hâm nóng một lần duy nhất. Hâm nóng nhiều lần sẽ làm biến đổi cấu trúc protein, tăng nguy cơ khó tiêu, đầy bụng và có thể gây kích ứng, dẫn đến ung thư dạ dày.
4. Các món nguội trộn sẵn
Theo cảnh báo của bác sĩ Gao Jiankai, các món như gỏi, nộm, thịt nguội thái lát, rau trộn… rất dễ bị nhiễm khuẩn trong quá trình chế biến và bày biện. Khi đã để ngoài không khí vài giờ rồi mới cho vào tủ lạnh, nguy cơ nhiễm khuẩn chéo sẽ tăng cao. Những món này nếu đã bày ra mâm cỗ thì không nên cất lại để dùng tiếp, không để qua đêm và tuyệt đối không hâm nóng hay chế biến thành món khác để tránh nguy cơ ung thư dạ dày.
Các món trộn sẵn như gỏi, nộm rất dễ nhiễm khuẩn chéo nếu không được bảo quản đúng cách
5. Hải sản đã chế biến nhiệt
Tôm, cua, cá kho, mực xào là những món ăn “đinh” trong nhiều gia đình, đặc biệt vào dịp Tết. Nhưng theo bác sĩ Gao Jiankai, hải sản để lâu dễ sinh ra các sản phẩm phân hủy protein, gây gánh nặng cho gan và thận. Hơn nữa, một số vi khuẩn ưa lạnh như Listeria vẫn có khả năng phát triển ngay cả trong môi trường tủ lạnh. Do đó, hải sản đã nấu chín nên được ăn trong ngày và không nên hâm nóng lại vào hôm sau.
6. Súp và canh để nguyên trong nồi kim loại
Súp để lâu trong nồi nhôm hoặc các loại nồi kim loại khác có thể xảy ra phản ứng hóa học, làm thay đổi chất lượng thực phẩm. Nếu bắt buộc phải bảo quản, cần chuyển súp sang hộp thủy tinh hoặc sứ kín, giữ ở nhiệt độ dưới 5 độ C và sử dụng trong vòng 24 giờ. Tuy nhiên, trong những dịp như Tết, việc mở tủ lạnh liên tục khiến nhiệt độ bên trong dao động, làm tăng rủi ro nhiễm khuẩn.
Súp hoặc canh để lâu trong nồi kim loại có thể ảnh hưởng đến chất lượng món ăn và sức khỏe
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo rằng thực phẩm đã nấu chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ. Thức ăn thừa cần được làm nguội nhanh, bảo quản dưới 5 độ C và không nên hâm nóng lại quá một lần. Tuy nhiên, với những món ăn đã nêu trên, đặc biệt trong không khí bận rộn của các dịp lễ Tết, cách an toàn nhất vẫn là nấu vừa đủ, ăn hết trong ngày. Nếu thừa, hãy mạnh dạn bỏ đi để bảo vệ dạ dày và sức khỏe tổng thể của gia đình bạn khỏi ung thư cùng nhiều bệnh tật khác.