Trong một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí y học Journal of Endocrinological Investigation, các nhà khoa học từ Đại học Sapienza (Rome), Đại học Messina và Đại học Pavia (Ý) đã đi sâu phân tích mối liên hệ phức tạp giữa chế độ ăn uống và sức khỏe của tuyến giáp. Nghiên cứu này tổng hợp dữ liệu từ hai thập kỷ (2005-2025), nhằm làm rõ cách các vi chất dinh dưỡng như i-ốt, selen, sắt, kẽm, vitamin D và B12, cùng với các mô hình ăn uống tổng thể, tác động đến hoạt động của tuyến giáp. Họ cũng xem xét ảnh hưởng của các hợp chất có lợi như polyphenol và axit béo không bão hòa đa omega-3, vốn nổi tiếng với khả năng phòng ngừa nhiều bệnh từ tim mạch, chuyển hóa đến ung thư.
Một người đang chuẩn bị món ăn với nhiều rau củ tươi, thể hiện chế độ ăn lành mạnhChế độ ăn Địa Trung Hải rất tốt cho sức khỏe tuyến giáp – Ảnh minh họa: TELEGRAPH
I. Vai trò của các dưỡng chất thiết yếu đối với tuyến giáp
Nghiên cứu nhấn mạnh i-ốt vẫn là dưỡng chất tối quan trọng trong việc sản xuất hormone tuyến giáp. Tuy nhiên, mối quan hệ này tuân theo hình chữ U: cả việc thiếu hụt lẫn dư thừa i-ốt đều có thể dẫn đến rối loạn chức năng tuyến giáp.
Selen đóng vai trò bảo vệ tuyến giáp khỏi tổn thương do các gốc tự do, đồng thời hỗ trợ cơ thể chuyển hóa hormone tuyến giáp hiệu quả. Kẽm và sắt cũng không kém phần quan trọng, chúng tham gia vào quá trình điều hòa và kích hoạt các enzyme cần thiết cho việc sản xuất hormone tuyến giáp. Việc thiếu hụt bất kỳ dưỡng chất nào trong số này đều có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh suy giáp hoặc bệnh tuyến giáp tự miễn.
Ngoài ra, các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng mức vitamin D và B12 thấp thường được ghi nhận ở bệnh nhân mắc bệnh tuyến giáp. Các vitamin này có tác động gián tiếp lên tuyến giáp thông qua ảnh hưởng của chúng lên hệ miễn dịch.
II. Chế độ ăn uống lành mạnh và tác động tích cực
Từ các phân tích trên, các chế độ ăn uống phổ biến trên thế giới cũng được đánh giá. Chế độ ăn Địa Trung Hải, với đặc trưng giàu trái cây, rau củ, ngũ cốc nguyên hạt, cá và dầu ô liu nguyên chất, được chứng minh là có lợi đáng kể. Chế độ ăn này không chỉ giúp phòng ngừa bệnh tuyến giáp ở những người khỏe mạnh mà còn hỗ trợ quá trình điều trị ở bệnh nhân đã mắc bệnh. Lợi ích này được cho là nhờ hàm lượng cao các chất chống oxy hóa, axit béo omega-3 và các hợp chất chống viêm có trong thực phẩm.
III. Các kiểu ăn uống có thể gây hại và hiểu lầm phổ biến
1. “Chế độ ăn kiểu phương Tây” và rủi ro cho tuyến giáp
Ngược lại với chế độ ăn Địa Trung Hải, lượng chất béo bão hòa dư thừa, đường tinh luyện và thực phẩm chế biến sẵn trong “chế độ ăn kiểu phương Tây” (với việc tiêu thụ nhiều thức ăn nhanh, thực phẩm ăn liền, thịt chế biến sẵn…) được xác định là có hại lớn nhất cho sức khỏe tuyến giáp.
2. Sự thật về chế độ ăn không gluten, không lactose
Nghiên cứu cũng đã kiểm tra các kiểu ăn kiêng được đồn thổi là có lợi cho tuyến giáp. Kết quả cho thấy, chế độ ăn không chứa gluten hoặc không chứa lactose hoàn toàn không mang lại lợi ích rõ rệt đối với sức khỏe tuyến giáp ở những người không bị dị ứng hoặc không dung nạp cụ thể. Thậm chí, trong một số trường hợp, những chế độ ăn kiêng quá mức này còn có thể dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng.
3. Đậu nành và rau họ cải: Cần thận trọng nhưng không cần kiêng khem tuyệt đối
Về đậu nành và rau họ cải, các tác giả khẳng định chúng không gây hại khi được tiêu thụ với lượng bình thường và đi kèm với lượng i-ốt đầy đủ. Chỉ cần thận trọng giảm bớt các món này ở những người bị thiếu i-ốt hoặc đang điều trị bệnh tuyến giáp bằng thuốc levothyroxine.
Tóm lại, một chế độ ăn cân bằng, giàu dưỡng chất và đa dạng, đặc biệt là theo mô hình Địa Trung Hải, đóng vai trò then chốt trong việc duy trì sức khỏe tuyến giáp. Việc hiểu rõ tác động của các loại thực phẩm và tránh xa những thông tin sai lệch sẽ giúp mỗi người chủ động bảo vệ tuyến giáp của mình.