Dưa hấu là món trái cây giải nhiệt tuyệt vời trong những ngày hè nóng bức. Tuy nhiên, kích thước lớn của loại quả này thường khiến chúng ta phải cắt nhỏ và bảo quản trong tủ lạnh để dùng dần. Điều tưởng chừng vô hại này lại tiềm ẩn những nguy cơ khôn lường về sức khỏe, thậm chí có thể dẫn đến nhiễm trùng nghiêm trọng như trường hợp một phụ nữ ở Trung Quốc phải nhập viện cấp cứu vì nhiễm khuẩn Listeria sau khi ăn dưa hấu để tủ lạnh.
Nguy Cơ Nhiễm Khuẩn Từ Dưa Hấu Bảo Quản Không Đúng Cách
Việc bảo quản dưa hấu đã cắt lát trong tủ lạnh, đặc biệt khi không đúng cách, có thể biến loại trái cây tươi ngon này thành ổ chứa vi khuẩn. Một số chủng vi khuẩn có khả năng tồn tại và phát triển ngay cả ở nhiệt độ thấp trong tủ lạnh, làm tăng nguy cơ gây ngộ độc thực phẩm.
Theo truyền thông Trung Quốc, một phụ nữ 38 tuổi tại tỉnh Thiểm Tây đã phải nhập viện cấp cứu vào ngày 21/7 sau khi ăn dưa hấu lấy từ tủ lạnh. Cô bắt đầu xuất hiện các triệu chứng sốt, đau đầu và nôn mửa, sau đó nhanh chóng mất ý thức. Tại bệnh viện, cô được chẩn đoán nhiễm khuẩn Listeria ở não. May mắn thay, tình trạng của cô đã được cải thiện và ổn định.
Một phụ nữ đang được điều trị tại bệnh viện sau khi ăn dưa hấu nhiễm khuẩn Listeria.
Vi khuẩn Listeria monocytogenes là tác nhân gây bệnh listeriosis, có thể xâm nhập vào cơ thể qua nhiều con đường như thịt sống, sữa tươi, phô mai, hoặc rau củ quả chưa rửa sạch. Đặc biệt, dao, thớt hay bàn tay chưa vệ sinh kỹ càng khi chế biến cũng có thể là nguồn lây nhiễm. Điều đáng lo ngại là Listeria có khả năng tồn tại và sinh sôi ngay cả ở nhiệt độ từ 0-4 độ C trong tủ lạnh, khiến việc bảo quản thực phẩm lạnh không đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Trường hợp của người phụ nữ trên là minh chứng rõ ràng cho thấy vi khuẩn có thể phát triển nhanh chóng trên dưa hấu đã cắt và bảo quản trong tủ lạnh. Vi khuẩn từ đất bám trên vỏ dưa có thể dễ dàng lây lan vào phần ruột trong quá trình cắt và tiếp tục sinh sôi nảy nở. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng, lượng vi khuẩn có thể tăng lên tới 3000 lần khi dưa hấu đã cắt được bảo quản bằng màng bọc thực phẩm.
Năm 2015, Cơ quan Bảo vệ Người tiêu dùng Hàn Quốc đã thực hiện một thí nghiệm để đánh giá mức độ phát triển của vi khuẩn trên dưa hấu được bảo quản bằng hai cách: cắt đôi và bọc màng bọc thực phẩm, hoặc cắt nhỏ và cho vào hộp kín.
Miếng dưa hấu đã cắt được bọc bằng màng bọc thực phẩm và bảo quản trong tủ lạnh.
Sau 7 ngày bảo quản trong tủ lạnh, lượng vi khuẩn tối đa trên bề mặt miếng dưa hấu được bọc màng bọc thực phẩm đạt mức 420.000 CFU/g, cao gấp khoảng 3000 lần so với lượng vi khuẩn ban đầu (140 CFU/g). Cơ quan này cảnh báo rằng lượng vi khuẩn cao như vậy có thể gây ra các triệu chứng như tiêu chảy và đau bụng. Ngay cả khi cắt bỏ khoảng 1cm bề mặt miếng dưa, lượng vi khuẩn còn lại vẫn cao gấp 583 lần so với ban đầu.
Nhiễm Khuẩn Listeria: Từ Triệu Chứng Đến Biến Chứng Nguy Hiểm
Nhiễm khuẩn Listeria thường biểu hiện qua các triệu chứng ban đầu như sốt, đau cơ, nôn mửa, tiêu chảy, đau đầu và co giật. Đối với người khỏe mạnh, các triệu chứng này thường nhẹ và cơ thể có thể tự hồi phục.
Tuy nhiên, với những người có hệ miễn dịch yếu, người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc trẻ sơ sinh, nhiễm khuẩn Listeria có thể dẫn đến các biến chứng cực kỳ nguy hiểm như viêm màng não, nhiễm trùng huyết hoặc thậm chí là hội chứng suy đa tạng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Giáo sư Lưu Mẫn Long, khoa Hồi sức cấp cứu, Bệnh viện Đại Hưng (Tây An, Trung Quốc) đã cảnh báo: “Tủ lạnh không phải là két sắt an toàn. Nếu không bảo quản thực phẩm đúng cách, tủ lạnh có thể trở thành ổ vi khuẩn Listeria.”
Bên trong tủ lạnh chứa nhiều loại thực phẩm, nơi vi khuẩn có thể sinh sôi nếu không bảo quản đúng cách.
Phương Pháp Bảo Quản Dưa Hấu An Toàn
Thí nghiệm của Cơ quan Bảo vệ Người tiêu dùng Hàn Quốc cũng cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các phương pháp bảo quản. Với dưa hấu được cắt nhỏ và bảo quản trong hộp kín, lượng vi khuẩn trung bình sau 7 ngày là 500 CFU/g, chỉ gấp 3,5 lần so với ban đầu và chỉ bằng 1/100 lượng vi khuẩn trên bề mặt dưa hấu bọc màng bọc thực phẩm. Điều này chứng tỏ việc bảo quản dưa hấu trong hộp kín an toàn hơn đáng kể.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng thí nghiệm này được thực hiện trong môi trường lý tưởng với dụng cụ đã được khử trùng, nhiệt độ tủ lạnh ổn định (4 độ C) và không có sự hiện diện của vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm ngay từ đầu. Trong điều kiện gia đình, việc tái nhiễm chéo là khó tránh khỏi, do đó lượng vi khuẩn thực tế có thể cao hơn kết quả thí nghiệm.
Hơn nữa, vi khuẩn tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus), một trong những nguyên nhân phổ biến gây ngộ độc thực phẩm, đã được phát hiện trên cả hai mẫu dưa hấu chỉ sau 1 ngày bảo quản. Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân có thể do vi khuẩn từ vỏ dưa lây nhiễm vào ruột dưa trong quá trình cắt gọt. Điều này một lần nữa khẳng định rằng việc cắt dưa hấu và bảo quản trong tủ lạnh luôn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn.
Rửa sạch bề mặt dưa hấu bằng bàn chải chuyên dụng dưới vòi nước chảy để loại bỏ vi khuẩn.
Để bảo vệ sức khỏe, Cơ quan Y tế Canada khuyến cáo nên rửa tay bằng xà phòng và khử trùng dụng cụ trước khi xử lý dưa hấu và các loại dưa lưới khác. Đặc biệt, cần chà rửa toàn bộ bề mặt dưa bằng bàn chải chuyên dụng dưới vòi nước chảy trước khi cắt để loại bỏ vi khuẩn bám trên vỏ.
Cơ quan Bảo vệ Người tiêu dùng Hàn Quốc cũng đưa ra một số lời khuyên thiết thực: nên ăn dưa hấu trong ngày sau khi cắt. Nếu cần bảo quản, hãy cho dưa hấu đã cắt vào hộp kín và giữ trong tủ lạnh. Khi ăn dưa hấu đã bọc màng bọc thực phẩm, hãy cắt bỏ ít nhất 1cm bề mặt miếng dưa trước để loại bỏ lớp có nguy cơ nhiễm khuẩn cao. Ngoài ra, các chuyên gia cũng khuyến cáo không nên ăn dưa hấu đã để ở nhiệt độ phòng quá 2 tiếng.
Việc nắm vững các phương pháp bảo quản dưa hấu đúng cách không chỉ giúp giữ được hương vị tươi ngon của quả mà còn bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình khỏi những nguy cơ tiềm ẩn từ vi khuẩn. Hãy là người tiêu dùng thông thái để tận hưởng trọn vẹn món quà tuyệt vời này của mùa hè.