Gần đây, liên tiếp các trường hợp ngộ độc cá nóc đã xảy ra tại Cần Thơ, gây ra những tình huống nguy kịch và buộc Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) phải đưa ra văn bản khẩn cấp chỉ đạo các biện pháp phòng ngừa và xử lý. Sự việc này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về mối hiểm họa chết người từ loài cá nóc, đặc biệt khi thiếu hiểu biết về cách chế biến an toàn.
Tình Hình Ngộ Độc Cá Nóc Đáng Báo Động Tại Cần Thơ
Chỉ trong vòng hai ngày cuối tháng 3 (25 và 27/3), Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ đã tiếp nhận và cấp cứu khẩn cấp 3 trường hợp ngộ độc cá nóc (còn gọi là cá lóc mít). Cụ thể, vào tối ngày 25/3, ông T.V.T. và ông N.V.G. (cùng sinh năm 1962) đã phải nhập viện trong tình trạng tê lưỡi, tê tay chân sau khi ăn cá nóc. Hai ngày sau đó, vào ngày 27/3, anh Đ.H.P. (sinh năm 1989) cũng gặp phải các triệu chứng tương tự, xuất hiện khoảng 5 giờ sau khi ăn cá nóc. Cả ba bệnh nhân đều được xử trí tích cực tại khoa Cấp cứu và Hồi sức tích cực – Chống độc, cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình trạng ngộ độc.
Người nhà các bệnh nhân cho biết, cá nóc được đánh bắt ngay trong vườn nhà, sau đó chỉ được rửa sạch và nấu canh chua mà không qua bất kỳ khâu sơ chế đặc biệt nào. Mỗi người trong số 4 người ăn từ 3 đến 6 con cá. Khoảng 1 giờ sau bữa ăn, các bệnh nhân bắt đầu có triệu chứng tê môi và tê đầu ngón tay, các triệu chứng này diễn tiến tăng dần và buộc họ phải nhập viện cấp cứu khẩn cấp.
Bệnh nhân đang được theo dõi và điều trị tại phòng hồi sức tích cực
Bệnh nhân điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ sức khỏe đã ổn định.
Phản Ứng Khẩn Cấp Từ Cơ Quan Chức Năng
Trước tình hình này, Cục An toàn thực phẩm đã ngay lập tức gửi văn bản tới Sở Y tế Cần Thơ, yêu cầu tập trung tối đa nguồn lực để điều trị tích cực cho các bệnh nhân, theo dõi sát sao diễn biến sức khỏe nhằm đảm bảo an toàn tính mạng. Cục cũng khuyến nghị thực hiện hội chẩn liên viện hoặc kết nối với bệnh viện tuyến trên nếu cần thiết để nhận được hỗ trợ chuyên môn kịp thời.
Song song với công tác cứu chữa, Cục An toàn thực phẩm cũng chỉ đạo Sở Y tế Cần Thơ yêu cầu Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Thành phố khẩn trương xác minh, điều tra làm rõ nguyên nhân chính gây ngộ độc. Đồng thời, cần tăng cường theo dõi, giám sát tình hình để kịp thời phát hiện và xử lý mọi trường hợp ngộ độc tương tự có thể phát sinh trong cộng đồng.
Nguy Hiểm Chết Người Từ Độc Tố Cá Nóc và Các Khuyến Cáo
Bác sĩ CKII. Dương Thiện Phước, Trưởng khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, nhấn mạnh rằng ngộ độc cá nóc có thể khởi phát cực kỳ nhanh chóng, chỉ từ 10 phút đến vài giờ sau khi ăn. Độc tố tetrodotoxin có trong cá nóc tác động trực tiếp lên hệ thần kinh và tim mạch, gây ra các triệu chứng như tê bì quanh môi, lưỡi, mặt, sau đó là liệt các cơ toàn thân, loạn nhịp tim, tụt huyết áp, co giật và hôn mê. Phần lớn các trường hợp tử vong do liệt cơ hô hấp, dẫn đến ngừng thở và cái chết nhanh chóng.
Đặc biệt, hiện nay vẫn chưa có thuốc giải độc đặc hiệu cho tetrodotoxin. Biện pháp duy nhất để cứu sống bệnh nhân là cấp cứu hỗ trợ hô hấp tuần hoàn kịp thời tại cơ sở y tế. Bác sĩ Phước cũng khuyến cáo mạnh mẽ người dân tuyệt đối không ăn cá nóc dưới bất kỳ hình thức nào, kể cả các loại cá có hình dạng tương tự hoặc cá kích thước nhỏ, nhằm tránh những nhầm lẫn tai hại trong quá trình đánh bắt hoặc buôn bán.
Việt Nam hiện ghi nhận hơn 70 loài cá nóc, trong đó nhiều loài mang độc tính cao. Mối nguy hiểm càng tăng lên trong mùa sinh sản của cá nóc, thường từ tháng 12 đến tháng 3, khi độc tố tập trung nhiều nhất ở buồng trứng và gan, làm tăng nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng nếu không may ăn phải.
Kết Luận
Những vụ ngộ độc cá nóc liên tiếp tại Cần Thơ là một lời nhắc nhở nghiêm khắc về tầm quan trọng của việc hiểu biết và tuân thủ các quy tắc an toàn thực phẩm. Để bảo vệ sức khỏe và tính mạng của bản thân cũng như cộng đồng, người dân cần tuyệt đối tránh xa cá nóc và các loài hải sản lạ, không rõ nguồn gốc hoặc cách chế biến an toàn. Nâng cao nhận thức về độc tố cá nóc và các biện pháp phòng ngừa là chìa khóa để ngăn chặn những thảm kịch đáng tiếc có thể xảy ra.