Tăng huyết áp là một trong những tình trạng cấp cứu nội khoa phổ biến, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi. Theo PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu – Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, việc xử trí kịp thời và chính xác có vai trò then chốt. Chỉ cần một sai sót nhỏ hoặc chậm trễ vài phút, người bệnh có thể đối mặt với hàng loạt biến chứng nghiêm trọng như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy thận cấp, thậm chí là tử vong. Do đó, nắm vững cách ứng phó khi huyết áp tăng cao là vô cùng quan trọng để bảo vệ sức khỏe.
Cảnh Báo: Nhận Diện Dấu Hiệu Tăng Huyết Áp Cấp Cứu
Bạn cần đặc biệt cảnh giác và tìm kiếm sự hỗ trợ y tế khẩn cấp nếu huyết áp tăng cao kèm theo các triệu chứng đáng lo ngại. Những dấu hiệu này bao gồm nhức đầu dữ dội, cảm giác khó thở, đau tức ngực, mắt mờ hoặc thay đổi thị lực đột ngột. Đây là các biểu hiện của cơn tăng huyết áp cấp cứu, đòi hỏi phải được đưa đến bệnh viện ngay lập tức. Nếu đo huyết áp và chỉ số vượt ngưỡng 180/120 mmHg, tuyệt đối không nên chần chừ mà cần gọi xe cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế gần nhất.
Người lớn tuổi đang tự đo huyết áp tại nhà bằng máy đo điện tử
Xử Trí Khi Huyết Áp Tăng Cao Nhưng Không Kèm Triệu Chứng Nguy Hiểm
Trong trường hợp huyết áp tăng cao nhưng không xuất hiện các triệu chứng bất thường, bạn có thể thực hiện một số bước xử trí tại nhà trước khi thăm khám bác sĩ:
Giữ Bình Tĩnh Và Nghỉ Ngơi
Căng thẳng có thể làm huyết áp tăng thêm. Điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh. Hãy tìm một vị trí thoải mái để ngồi hoặc nằm nghỉ, sau đó thực hiện các bài tập hít thở sâu, chậm rãi để thư giãn cơ thể và tinh thần.
Đo Lại Huyết Áp Sau 5 Phút
Không nên đo huyết áp liên tục vì hành động này dễ gây lo lắng, khiến chỉ số huyết áp dao động mạnh hơn. Thay vào đó, hãy nghỉ ngơi và đo lại sau khoảng 5 phút. Nếu huyết áp có xu hướng giảm dù chỉ 5 mmHg, hãy tiếp tục theo dõi thêm 15 phút.
Khi Nào Dùng Thêm Thuốc Hạ Áp
Chỉ dùng thêm thuốc hạ áp khi sau 15 phút theo dõi, huyết áp tâm trương vẫn không hạ. Trong tình huống này, bạn có thể uống liều thuốc hạ áp theo đơn hàng ngày nhưng sớm hơn thường lệ. Ví dụ, nếu bạn thường uống thuốc vào 7 giờ sáng, hãy uống ngay lúc 6 giờ khi phát hiện huyết áp tăng cao đột ngột.
Tuyệt Đối Không Dùng Thuốc Hạ Áp Tác Dụng Nhanh
Nhiều người có thói quen nguy hiểm là sử dụng các loại thuốc hạ áp tác dụng nhanh như Adalat hoặc Nifedipin bằng cách nhỏ dưới lưỡi. Hành động này có thể gây hạ huyết áp quá nhanh, dẫn đến giảm tưới máu não, tim và thận, từ đó gây ra các biến chứng cực kỳ nghiêm trọng. Luôn tuân thủ chỉ định của bác sĩ và không tự ý dùng thuốc khi chưa được tư vấn.
Sau Cơn Tăng Huyết Áp: Những Việc Cần Làm
Nếu bạn phải dùng thêm thuốc để kiểm soát huyết áp, hãy nhanh chóng đến gặp bác sĩ để được kiểm tra, đánh giá tình hình và điều chỉnh liều lượng thuốc phù hợp. Ngay cả khi chưa cần dùng thêm thuốc, việc duy trì một lối sống lành mạnh là cực kỳ quan trọng. Bạn có thể cải thiện huyết áp thông qua chế độ ăn nhạt, tập luyện thể dục đều đặn, học cách giảm căng thẳng và đảm bảo ngủ đủ giấc.
Đo Huyết Áp Thế Nào Là Hợp Lý?
Việc đo huyết áp quá nhiều lần trong ngày không được khuyến khích. Tốt nhất, bạn chỉ nên đo 2 lần vào buổi sáng và buổi tối. Ghi chép lại kết quả vào sổ tay hoặc điện thoại để tiện theo dõi các chỉ số và cung cấp thông tin cần thiết cho bác sĩ trong những lần tái khám.
Cơn tăng huyết áp, dù tưởng chừng đơn giản, nhưng luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh, xử trí đúng cách theo hướng dẫn và tuyệt đối không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Trong mọi tình huống nghi ngờ có biến chứng hoặc khi các triệu chứng trở nên nghiêm trọng, hãy đến bệnh viện càng sớm càng tốt để được can thiệp y tế kịp thời.