Bảo hiểm y tế (BHYT) luôn là một trong những chính sách an sinh xã hội quan trọng, đảm bảo quyền lợi khám chữa bệnh cho hàng triệu người dân Việt Nam. Với những thay đổi trong năm 2026, đặc biệt là theo Điều 37 Nghị định 188/2025/NĐ-CP và Luật BHYT sửa đổi 2024, các quy định về thủ tục khám chữa bệnh BHYT đã có những điểm mới đáng chú ý, hướng đến sự thuận tiện và minh bạch hơn cho người tham gia. Việc nắm rõ những cập nhật này sẽ giúp người dân chủ động hơn trong việc tiếp cận các dịch vụ y tế.
Giấy tờ cần xuất trình khi khám, chữa bệnh BHYT
Để thực hiện khám chữa bệnh bằng BHYT, người tham gia cần xuất trình thông tin về thẻ BHYT và giấy tờ chứng minh nhân thân. Các hình thức xuất trình đã được quy định rõ ràng, tạo điều kiện linh hoạt cho người dân.
Sử dụng Căn cước hoặc Tài khoản định danh điện tử (VNeID) mức độ 2
Theo quy định mới, người dân có thể sử dụng căn cước, căn cước công dân hoặc tài khoản định danh điện tử (VNeID) mức độ 2 đã tích hợp thông tin về thẻ BHYT để làm thủ tục. Điều này giúp đơn giản hóa quy trình, giảm bớt việc phải mang theo nhiều loại giấy tờ vật lý.
Người cao tuổi xuất trình giấy tờ tùy thân và thẻ BHYT khi khám chữa bệnh
Thẻ BHYT bản điện tử hoặc bản giấy
Người tham gia BHYT có thể lựa chọn xuất trình thẻ BHYT bản điện tử hoặc bản giấy. Tuy nhiên, trong trường hợp hệ thống công nghệ thông tin chưa thể tra cứu được thông tin về thẻ BHYT, người bệnh vẫn cần xuất trình thẻ BHYT bản giấy.
Người dân sử dụng thẻ BHYT bản điện tử trên điện thoại thông minh
Quy định bổ sung với thẻ BHYT chưa có ảnh hoặc mã số
Đối với các thẻ BHYT chưa có ảnh hoặc mã số BHYT, người bệnh cần xuất trình thêm một trong các giấy tờ chứng minh nhân thân như Căn cước, Căn cước công dân, giấy chứng nhận căn cước, hộ chiếu, hoặc liên kết với tài khoản định danh điện tử (VNeID) mức độ 2, ứng dụng VssID, hoặc các giấy tờ chứng minh nhân thân khác do cơ quan có thẩm quyền cấp, hoặc giấy xác nhận của công an cấp xã.
Thủ tục đặc biệt cho từng đối tượng
Bên cạnh các quy định chung, Nghị định 188/2025/NĐ-CP cũng đưa ra các hướng dẫn cụ thể cho một số trường hợp đặc biệt.
Đối với trẻ em dưới 6 tuổi
Trẻ em dưới 6 tuổi chỉ cần xuất trình thẻ BHYT bản giấy, bản điện tử hoặc mã số BHYT. Nếu chưa được cấp thẻ BHYT, cha, mẹ hoặc thân nhân của trẻ có thể xuất trình giấy chứng sinh bản gốc hoặc bản chụp. Đối với trẻ sơ sinh chưa có cha, mẹ hoặc thân nhân, người đại diện cơ sở khám bệnh, chữa bệnh sẽ xác nhận trên hồ sơ bệnh án.
Trường hợp đang chờ cấp, cấp lại hoặc đổi thẻ BHYT
Trong thời gian chờ cấp mới, cấp lại hoặc đổi thẻ BHYT, người bệnh cần xuất trình giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả cấp/đổi thẻ BHYT. Ngoài ra, cần có thông tin về thẻ BHYT do cơ quan BHXH hoặc tổ chức được ủy quyền tiếp nhận hồ sơ cung cấp, cùng với một loại giấy tờ chứng minh nhân thân hợp lệ.
Quy định cho người đã hiến bộ phận cơ thể người
Người đã hiến bộ phận cơ thể người khi khám chữa bệnh phải xuất trình thông tin thẻ BHYT theo quy định chung. Trường hợp chưa có thẻ BHYT, họ cần xuất trình giấy ra viện do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nơi thực hiện việc hiến tạng cấp, kèm theo một trong các giấy tờ chứng minh nhân thân đã nêu trên. Nếu cần điều trị ngay sau khi hiến mà chưa có thẻ BHYT, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và người bệnh (hoặc thân nhân) sẽ xác nhận vào hồ sơ bệnh án.
Y tá đang hướng dẫn một bệnh nhân tại quầy tiếp đón bệnh viện
Trường hợp cấp cứu
Trong trường hợp cấp cứu, người tham gia BHYT cần xuất trình các giấy tờ theo quy định chung trước khi kết thúc đợt điều trị để được hưởng quyền lợi BHYT.
Xử lý các tình huống phát sinh khi khám, chữa bệnh BHYT
Để đảm bảo quyền lợi tối đa cho người bệnh, Nghị định cũng đưa ra hướng xử lý cho các tình huống phát sinh.
Xử lý khi xuất trình thẻ BHYT muộn
Nếu người bệnh xuất trình thông tin thẻ BHYT muộn khi đến khám chữa bệnh (trừ trường hợp cấp cứu), quỹ BHYT sẽ thanh toán chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi và mức hưởng kể từ thời điểm xuất trình thẻ. Các chi phí phát sinh trước đó sẽ được quỹ BHYT thanh toán trực tiếp theo các Điều 55, 56 và 57 của Nghị định.
Bác sĩ đang xem xét hồ sơ bệnh án điện tử trên máy tính
Xử lý lỗi hệ thống với thẻ BHYT bản điện tử
Trong trường hợp không xuất trình được thẻ BHYT bản điện tử do lỗi hệ thống VNeID mức độ 2, ứng dụng VssID hoặc lỗi kết nối Internet, người bệnh có thể cung cấp mã số thẻ BHYT để cơ sở khám chữa bệnh tra cứu thông tin trên cổng tiếp nhận dữ liệu của BHXH Việt Nam. Nếu việc tra cứu không thành công, cơ sở khám chữa bệnh vẫn tiếp nhận người bệnh và ghi nhận mã số BHYT, sau đó phối hợp với cơ quan BHXH để xác minh thông tin, quyền lợi và chế độ hưởng BHYT.
Tại thời điểm kết thúc lượt khám, chữa bệnh hoặc ra viện mà hệ thống dữ liệu vẫn lỗi và cơ quan BHXH chưa xác minh được, cơ sở khám chữa bệnh có trách nhiệm gửi toàn bộ hồ sơ khám bệnh, thông tin liên hệ của người bệnh kèm ảnh màn hình tra cứu cho cơ quan BHXH để tiếp tục xác minh khi hệ thống được khôi phục, và giám định, thanh toán chi phí khám chữa bệnh theo quy định.
Trách nhiệm của người bệnh và cơ sở khám chữa bệnh
Người bệnh có trách nhiệm cung cấp thông tin chính xác về đối tượng tham gia BHYT và thông tin thẻ BHYT cho cơ sở khám chữa bệnh. Các cơ sở khám chữa bệnh và cơ quan BHXH không được phép quy định thêm bất kỳ thủ tục khám chữa bệnh BHYT nào ngoài những điều đã được quy định trong Nghị định. Nếu cần sao chụp thẻ BHYT hoặc các giấy tờ liên quan để phục vụ công tác quản lý, họ phải tự thực hiện sau khi có sự đồng ý của người bệnh hoặc người giám hộ, tuyệt đối không được yêu cầu người bệnh sao chụp hoặc chi trả chi phí này.
Một người phụ nữ trẻ đang cầm thẻ BHYT, thể hiện sự dễ dàng tiếp cận các dịch vụ y tế
Những quy định mới về thủ tục khám chữa bệnh BHYT năm 2026 cho thấy sự nỗ lực của các cơ quan chức năng trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, tối ưu hóa quyền lợi cho người dân. Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp người tham gia BHYT thuận lợi hơn trong quá trình khám chữa bệnh mà còn góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống y tế quốc gia. Người dân nên thường xuyên cập nhật thông tin từ các kênh chính thống để đảm bảo thực hiện đúng các quy định và hưởng trọn vẹn quyền lợi của mình.