Từ năm 1989, Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Hoa Kỳ (NASA), phối hợp cùng Hiệp hội Nhà thầu Cảnh quan Hoa Kỳ, đã khởi xướng nghiên cứu “Làm sạch không khí” nhằm xác định các loài cây cảnh phổ biến có khả năng loại bỏ độc tố và ô nhiễm khỏi không gian kín như nhà ở, văn phòng và trạm vũ trụ. Sau quá trình theo dõi và kiểm định nghiêm ngặt, NASA đã công bố danh sách những loại cây cảnh có khả năng lọc không khí hiệu quả, và nha đam là một trong số đó.
Nha Đam: “Máy Lọc Không Khí Tự Nhiên” Được NASA Công Nhận
Nha đam, hay lô hội, với tên khoa học là Aloe barbadensis thuộc họ Liliaceae, đã được NASA xếp vào nhóm những loại cây lọc không khí tốt nhất. Loài cây quen thuộc này không chỉ dễ trồng mà còn mang lại nhiều lợi ích bất ngờ cho môi trường sống và sức khỏe con người.
Cây nha đam với lá xanh mọng và dáng đặc trưng
Thanh Lọc Formaldehyde và Benzene – Hai Độc Chất Gây Ung Thư
Theo BSCKII Huỳnh Tấn Vũ từ Bệnh viện Đại học Y Dược (Cơ sở 3), nha đam có tác dụng đặc biệt trong việc loại bỏ formaldehyde và benzene khỏi không khí – hai hợp chất hữu cơ dễ bay hơi được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm có khả năng gây ung thư cho con người.
Formaldehyde (CH₂O) là một chất khí độc hại, thường phát tán từ nhiều nguồn trong sinh hoạt hằng ngày như gỗ công nghiệp (chứa keo urê-formaldehyde), sơn, keo dán, chất phủ bề mặt, mỹ phẩm, nước rửa tay, xà phòng và đặc biệt là khói thuốc lá. Benzene (C₆H₆) cũng là một hợp chất hữu cơ thơm cực kỳ độc hại, xuất hiện trong môi trường sống, chủ yếu từ khói thuốc lá (cả khói chính và khói phụ).
Ngoài khả năng loại bỏ formaldehyde và benzene, lô hội còn giúp hấp thụ một phần nhỏ khí CO₂ và sản sinh oxy. Điểm đặc biệt của nha đam là khả năng quang hợp CAM (Crassulacean Acid Metabolism), cho phép cây hấp thụ CO₂ và thải oxy vào ban đêm, không giống như hầu hết các loài cây khác chỉ quang hợp vào ban ngày. Đây là một ưu điểm vượt trội khi đặt cây trong nhà. Bác sĩ Vũ cũng lưu ý rằng, khi không khí xung quanh bị ô nhiễm nặng, lá nha đam có thể xuất hiện đốm nâu, trở thành một dấu hiệu tự nhiên cảnh báo môi trường đang có vấn đề.
Tác Dụng Tuyệt Vời Của Nha Đam Đối Với Sức Khỏe Con Người
Bên cạnh vai trò lọc khí độc, nha đam còn là một vị thuốc quý với nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe.
Hỗ Trợ Tiêu Hóa và Lợi Mật
Theo sách “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam” của Giáo sư Đỗ Tất Lợi, nha đam (liều nhỏ 0,05-0,10 g) có tác dụng bổ, kích thích nhẹ niêm mạc ruột và ngăn cặn bã tích tụ lâu trong ruột, giúp tiêu hóa tốt hơn. Từ điển Bách khoa dược học cũng chỉ ra rằng, liều 20-50 mg bột nhựa khô lô hội (tương đương 1-2 lá tươi) giúp ăn ngon, kiện tì vị, nhuận gan, lợi mật.
Chữa Táo Bón và Các Vấn Đề Về Gan Ruột
Với liều 50-100 mg (tương đương 2-5 lá tươi), nha đam có tác dụng nhuận tràng, tẩy nhẹ. Liều 300-500 mg (tương đương 10-20 lá tươi) có tác dụng tẩy mạnh. Bác sĩ Vũ cũng cho biết thêm, nha đam được dùng để chữa táo bón, khó tiêu do thiếu nước mật, vàng da, yếu gan và yếu ruột. Tuy nhiên, bác sĩ cũng nhấn mạnh rằng khi sử dụng nha đam làm thuốc, người dân cần tuân thủ đúng liều lượng và nên tham khảo ý kiến chuyên môn để đảm bảo hiệu quả và an toàn.
Nha Đam Tại Việt Nam: Từ Vị Thuốc Đến Nông Sản Giá Trị
Tại Việt Nam, cây nha đam được trồng phổ biến ở hầu hết các tỉnh thành trên cả nước, từ Bắc vào Nam. Loài cây này dễ trồng, ít sâu bệnh và thích nghi tốt với khí hậu nhiệt đới. Đặc biệt, tỉnh Ninh Thuận được mệnh danh là “thủ phủ nha đam” của Việt Nam. Tại đây, nha đam không chỉ được sử dụng trong công nghiệp thực phẩm, mỹ phẩm mà còn được xuất khẩu, mang lại giá trị kinh tế cao.
Nhìn chung, nha đam không chỉ là một loài cây cảnh đẹp mà còn là một “thiên thần xanh” mang lại không khí trong lành và vô vàn lợi ích sức khỏe. Với những đặc tính ưu việt này, nha đam xứng đáng được trồng và phát huy giá trị rộng rãi trong mỗi gia đình Việt.