Hải sản luôn là món ăn hấp dẫn với hương vị thơm ngon và giá trị dinh dưỡng cao. Tuy nhiên, nhiều người vẫn mắc phải những sai lầm trong cách kết hợp thực phẩm, dẫn đến các vấn đề sức khỏe không mong muốn. Câu chuyện của cô Giang (ngoài 20 tuổi, Trung Quốc) là một ví dụ điển hình. Vốn là tín đồ của hải sản, cô thường xuyên gặp phải tình trạng đau bụng âm ỉ, buồn nôn sau mỗi bữa tiệc hải sản. Ban đầu, cô nghĩ do căng thẳng hoặc đồ ăn không tươi, nhưng sau khi đi khám, cô nhận ra thủ phạm chính là cách cô kết hợp các món ăn.
Giống như cô Giang, không ít người tin rằng hải sản chỉ cần tươi là có thể ăn thoải mái. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo việc kết hợp sai thực phẩm với hải sản có thể gây ra những phản ứng bất lợi cho cơ thể, làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa, thận, thậm chí làm bùng phát các cơn gút cấp hoặc dị ứng thực phẩm.
Một đĩa hải sản tươi ngon với nhiều loại như tôm, cua và nghêu
Vậy đâu là những “kẻ thù trên bàn ăn” mà nhiều người vẫn vô tư dùng chung với hải sản?
Những Thực Phẩm Không Nên Kết Hợp Với Hải Sản
1. Trái cây giàu vitamin C
Các loại trái cây giàu vitamin C như cam, chanh, kiwi hay nước ép trái cây chua không nên dùng cùng hoặc ngay trước/sau khi ăn hải sản. Nhiều người tin rằng uống nước cam sau khi ăn hải sản giúp tăng cường sức đề kháng. Tuy nhiên, một số nghiên cứu cho thấy động vật có vỏ có thể chứa hàm lượng arsen tự nhiên ở mức thấp. Khi kết hợp với lượng vitamin C cao trong thời gian ngắn, cơ thể dễ gặp các phản ứng tiêu hóa như đau bụng, buồn nôn hoặc rối loạn tiêu hóa cấp. Các chuyên gia khuyến cáo nên cách nhau ít nhất 1 đến 2 tiếng để hạn chế nguy cơ này.
2. Rượu bia và đồ uống có cồn
Rượu bia là sự kết hợp quen thuộc trong các buổi nhậu hải sản, nhưng đây lại là một thói quen nguy hiểm, đặc biệt khi tiêu thụ lượng lớn trong thời gian ngắn. Hải sản chứa nhiều purin, trong khi rượu bia lại làm giảm khả năng đào thải axit uric của cơ thể. Theo thống kê của một số hiệp hội thấp khớp, nhiều bệnh nhân lên cơn gút cấp sau những bữa ăn có lượng lớn hải sản kèm đồ uống có cồn. Nếu thói quen này kéo dài, nguy cơ tăng axit uric máu và tổn thương thận cũng cao hơn. Có những trường hợp còn có thể bị viêm tụy cấp khi ăn hải sản và uống rượu bia quá nhiều, đặc biệt nếu có bệnh nền.
Ly bia và đĩa hải sản trên bàn ăn, biểu tượng cho thói quen ăn uống không lành mạnh
3. Các thực phẩm giàu protein khác
Trứng, sữa, thịt gà hay đậu nành là những thực phẩm tiêu biểu trong nhóm này. Hải sản vốn đã là nguồn đạm đậm đặc và dễ gây dị ứng ở một số người. Khi ăn quá nhiều loại protein cùng lúc, hệ tiêu hóa phải hoạt động quá tải, dễ dẫn đến đầy hơi, khó tiêu hoặc nổi mề đay. Đặc biệt ở người có cơ địa nhạy cảm, tình trạng này có thể khiến phản ứng dị ứng xuất hiện nhanh và mạnh hơn.
4. Đồ uống quá lạnh và thực phẩm có tính hàn
Uống nước đá, ăn kem, dưa hấu lạnh hoặc gỏi sống ngay sau khi ăn hải sản có thể khiến dạ dày bị “sốc nhiệt”. Khi nhiệt độ trong đường tiêu hóa thay đổi đột ngột, nhu động ruột bị rối loạn, dễ dẫn đến co thắt ruột, tiêu chảy cấp hoặc đau bụng từng cơn. Hơn nữa, các món hải sản sống hoặc tái nếu không đảm bảo vệ sinh còn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm vi khuẩn Vibrio hoặc ký sinh trùng, gây ngộ độc thực phẩm nặng.
5. Món chiên rán nhiều dầu mỡ
Hải sản chiên giòn, sốt bơ, sốt kem béo khi ăn nhiều dễ làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày. Lượng chất béo cao kích thích tụy tiết enzyme liên tục, về lâu dài có thể gây rối loạn tiêu hóa mạn tính, đầy bụng và tăng men tụy. Với những người có sẵn bệnh gan mật, nguy cơ biến chứng càng cao.
Ăn Hải Sản Đúng Cách Để Đảm Bảo Sức Khỏe
Các chuyên gia khuyến nghị người trưởng thành nên ăn 150 – 200 gram hải sản mỗi bữa, tối đa 2 đến 3 lần mỗi tuần. Việc ăn quá nhiều trong một lần không giúp cơ thể hấp thu tốt hơn mà còn làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa.
Về chế biến, nên ưu tiên hấp, luộc, nấu canh hoặc áp chảo ít dầu. Khi nấu có thể thêm gừng, sả, hành hoặc tỏi để hỗ trợ tiêu hóa và giảm cảm giác lạnh bụng. Tránh chiên ngập dầu hoặc nấu quá cay, quá mặn vì dễ kích thích dạ dày và tụy. Hải sản nên ăn cùng rau xanh giàu chất xơ như cải xanh, rau muống, bí, bầu, cà rốt để giúp cân bằng dinh dưỡng và giảm hấp thu cholesterol. Trái cây nên dùng sau bữa ăn khoảng một đến hai tiếng thay vì ăn ngay trên bàn tiệc.
Một Số Đối Tượng Cần Thận Trọng Khi Ăn Hải Sản
- Người mắc bệnh gút hoặc có axit uric máu cao: Hải sản chứa nhiều purin, dễ làm bùng phát cơn đau khớp cấp, sưng nóng khớp hoặc tăng nguy cơ tái phát gút nếu ăn quá nhiều trong thời gian ngắn.
- Người có bệnh thận hoặc chức năng thận suy giảm: Việc chuyển hóa lượng đạm và purin cao từ hải sản có thể làm tăng gánh nặng đào thải cho thận, lâu dài dễ khiến tình trạng phù, mệt mỏi hoặc rối loạn điện giải trở nên nghiêm trọng hơn.
- Người rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ hoặc từng bị viêm tụy: Những bữa ăn nhiều hải sản, đặc biệt là chế biến chiên rán hoặc ăn kèm rượu bia, có thể kích thích tụy hoạt động quá mức, làm tăng nguy cơ đau bụng dữ dội, buồn nôn, thậm chí viêm tụy cấp phải nhập viện.
Người phụ nữ với vẻ mặt khó chịu, ôm bụng, thể hiện sự mệt mỏi do rối loạn tiêu hóa
- Người có tiền sử dị ứng hải sản: Chỉ cần ăn một lượng nhỏ tôm, cua, sò, ốc cũng có thể xuất hiện nổi mề đay, ngứa họng, khó thở hoặc tụt huyết áp. Nhóm này nên đặc biệt cẩn trọng và tốt nhất cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi ăn.
- Người cao tuổi hoặc hệ tiêu hóa yếu: Khả năng tiêu hóa protein và chất béo giảm theo tuổi khiến họ dễ đầy bụng, tiêu chảy hoặc đau bụng sau bữa hải sản. Nên ưu tiên cá biển hấp, cá nấu canh nhẹ và hạn chế cua, sò, ốc nhiều purin.
- Phụ nữ mang thai và người thể trạng suy nhược: Nên chọn hải sản tươi, nấu chín kỹ và ăn lượng vừa phải để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn đường tiêu hóa hoặc phản ứng dị ứng ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể.
Việc thưởng thức hải sản đúng cách không chỉ giúp chúng ta tận hưởng trọn vẹn hương vị mà còn bảo vệ sức khỏe lâu dài. Hãy là người tiêu dùng thông thái để mỗi bữa ăn đều là trải nghiệm ngon miệng và an toàn.