Tôm hùm, một trong những loại hải sản được ưa chuộng và đắt đỏ, đang đối mặt với một mối đe dọa tiềm ẩn: sự hiện diện của vi nhựa trong chính phần thịt mà chúng ta tiêu thụ. Một nghiên cứu gần đây đã đưa ra bằng chứng rõ ràng về mức độ ô nhiễm vi nhựa trong tôm hùm trưởng thành, dấy lên lo ngại về tác động đến sức khỏe con người và hệ sinh thái biển.
Phát Hiện Vi Nhựa Trong Thịt Tôm Hùm Trưởng Thành
Vào ngày 6 tháng 11, truyền thông Anh đưa tin về một nghiên cứu đột phá của nhóm khoa học thuộc Đại học Dalhousie (Canada). Các nhà khoa học đã tiến hành phân tích 16 con tôm hùm được đánh bắt từ bốn vùng khai thác chính dọc bờ Đông Canada. Kết quả gây sốc cho thấy tất cả các mẫu thịt, cả tôm đực và tôm cái, đều chứa vi nhựa – những mảnh nhựa cực nhỏ, dưới 5mm, không thể nhìn thấy bằng mắt thường.
Trước đây, giới khoa học từng phát hiện vi nhựa trong giai đoạn ấu trùng của tôm hùm Mỹ cách đây 5 năm. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên vi nhựa được tìm thấy trực tiếp trong phần thịt của tôm hùm trưởng thành, phần mà người tiêu dùng trực tiếp ăn vào. Phát hiện này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng, cho thấy mức độ lan rộng của ô nhiễm vi nhựa trong chuỗi thức ăn biển.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết phải tiếp tục giám sát chặt chẽ lượng vi nhựa mà tôm hùm hấp thụ tại chính vùng đánh bắt của chúng. Bởi lẽ, sự hiện diện của vi nhựa trong cơ thịt tôm không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của loài tôm hùm mà còn tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe người tiêu dùng và các ngành công nghiệp liên quan.
Phương Pháp Nghiên Cứu Và Kết Quả Chi Tiết
Để đạt được kết quả này, nhóm nghiên cứu đã áp dụng các kỹ thuật tiên tiến. 16 mẫu cơ thịt đuôi tôm được đưa vào phòng thí nghiệm, sau đó được nhuộm bằng một loại thuốc nhuộm đặc biệt có khả năng phát sáng dưới kính hiển vi. Phương pháp này cho phép các nhà khoa học nhận diện các hạt nhựa dưới dạng những chấm sáng li ti. Tiếp theo, kỹ thuật Raman spectroscopy, một công nghệ nhận dạng dựa trên “dấu vân tay hóa học”, được sử dụng để xác định chính xác từng loại nhựa có trong mẫu thịt.
Hình ảnh vi nhựa siêu nhỏ được phát hiện trong mẫu thịt tôm hùm dưới kính hiển vi
Kết quả phân tích cho thấy trung bình mỗi gram thịt tôm hùm chứa khoảng 6-7 hạt vi nhựa, với kích thước trung bình là 3,65 micromet – chỉ bằng khoảng 1/30 sợi tóc người.
Đáng chú ý, tôm hùm từ vùng Tây Nam Canada được ghi nhận có nồng độ vi nhựa cao hơn so với các vùng khác. Những con tôm này thường có phần đuôi ngắn hơn nhưng trọng lượng tổng thể lại không có sự khác biệt đáng kể. Nhóm nghiên cứu đặt ra giả thuyết rằng vi nhựa có thể gây ảnh hưởng đến khả năng ăn uống và làm giảm tốc độ trao đổi chất ở tôm hùm.
Nguồn Gốc Vi Nhựa Và Tác Động Đến Sức Khỏe
Phân tích hóa học đã chỉ ra rằng các thành phần nhựa chủ yếu được tìm thấy bao gồm ethylene-vinyl acetate (EVA), một loại nhựa phổ biến trong sản xuất giày dép, ván lướt sóng và rèm tắm; polyester, thường được sử dụng trong quần áo và nội thất; và polysulfone, vật liệu dùng trong thiết bị điện và y tế. Điều này cho thấy vi nhựa có thể bắt nguồn từ nhiều nguồn khác nhau, từ sợi vải tổng hợp, keo công nghiệp cho đến các vật liệu nhựa được sử dụng rộng rãi trong ngành hàng hải.
Về tác động sức khỏe, các nghiên cứu trước đây đã ghi nhận rằng vi nhựa có thể làm giảm khả năng ăn và tăng tỷ lệ tử vong ở các loài giáp xác. Khi di chuyển lên chuỗi thức ăn, vi nhựa cuối cùng sẽ đi vào cơ thể con người. Đã có những nghiên cứu đáng lo ngại tìm thấy vi nhựa trong máu, nhau thai và thậm chí cả mô não người.
Mặc dù chưa có đầy đủ dữ liệu về rủi ro dài hạn mà vi nhựa gây ra cho sức khỏe con người, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa sự hiện diện của vi nhựa trong cơ thể với tổn thương DNA, tổn thương tế bào, tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, tiểu đường, vô sinh, sinh non và nhiều dạng ung thư khác nhau.
Công bố này được đăng trên tạp chí Regional Studies in Marine Science. Trước đó, một nghiên cứu khác vào đầu năm cũng đã phát hiện vi nhựa trong sáu loại hải sản phổ biến khác được tiêu thụ rộng rãi như cá hồi, cá tuyết, cá hồng đá, tôm hồng, cá trích và cá lamprey Thái Bình Dương.
Vi nhựa không chỉ tồn tại trong hải sản mà còn được tìm thấy trong nước đóng chai, muối, sữa, đường, bia, mật ong, thịt bò, thịt gà và thậm chí cả các sản phẩm chay. Điều này cho thấy rằng, từ đại dương bao la đến bàn ăn gia đình, vấn đề thực phẩm nhiễm vi nhựa không còn là một mối đe dọa xa vời mà đã trở thành một thực tế hiện hữu, đòi hỏi sự quan tâm và hành động khẩn cấp từ toàn cầu.