Vụ án tại Thanh Hóa một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về mối hiểm họa khôn lường từ các sản phẩm giảm cân không rõ nguồn gốc. Theo kết quả điều tra ban đầu của cơ quan công an, nhiều thực phẩm chức năng giảm cân bị thu giữ đã được phát hiện có chứa Sibutramine – một hoạt chất bị cấm tuyệt đối trong sản xuất thuốc và thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Hoạt chất này được biết đến là nguyên nhân gây ra các biến chứng tim mạch nghiêm trọng, đột quỵ, suy tim và thậm chí đe dọa trực tiếp đến tính mạng người sử dụng.
Trước thực trạng đáng báo động này, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã nhiều lần phát đi cảnh báo về những sản phẩm quảng cáo giảm cân “cấp tốc” có chứa các chất cấm nguy hiểm như Sibutramine và Phenolphthalein. Điều này cho thấy vấn đề không chỉ dừng lại ở một địa phương mà đã trở thành mối lo ngại chung trên toàn quốc.
Sibutramine: “Thủ phạm” bị cấm toàn cầu và hiểm họa khó lường
Theo Tiến sĩ, Bác sĩ Lê Bá Ngọc từ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Sibutramine là một chất ức chế cảm giác thèm ăn, từng được sử dụng trong điều trị béo phì. Tuy nhiên, hoạt chất này đã bị cấm sử dụng trên người do gây ra hàng loạt tác dụng phụ nghiêm trọng. Bác sĩ Ngọc cảnh báo rằng Sibutramine có thể dẫn đến đau tim, loạn nhịp tim, tăng huyết áp, đột quỵ, kích động, ảo giác và rối loạn tâm thần. Những biến chứng này đều có thể gây hậu quả vĩnh viễn hoặc tử vong.
Tại Việt Nam, từ năm 2010, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã ngừng cấp phép nhập khẩu nguyên liệu Sibutramine. Đến tháng 4/2011, toàn bộ thuốc chứa hoạt chất này đã bị đình chỉ lưu hành, thu hồi và rút số đăng ký. Quyết định tương tự cũng đã được thực hiện tại nhiều quốc gia khác trên thế giới như Mỹ, Canada và các nước châu Âu, khẳng định mức độ nguy hiểm của Sibutramine.
Cảnh sát và cơ quan chức năng kiểm tra các loại thuốc giảm cân chứa chất cấm tại Thanh Hóa
Các loại thuốc, thực phẩm chức năng giả do cơ quan chức năng vừa thu giữ tại Thanh Hóa.
Bác sĩ Ngọc cũng chỉ rõ, các sản phẩm giảm cân không rõ nguồn gốc thường tạo ra hiệu quả “thần tốc” bằng cách ức chế thần kinh trung ương gây chán ăn hoặc làm mất nước, thay vì tác động trực tiếp vào mỡ thừa. Ông nhấn mạnh: “Việc giảm cân này chỉ mang tính tạm thời, không bền vững và tiềm ẩn nguy cơ dị ứng, ngộ độc do người dùng không biết chính xác sản phẩm chứa chất gì, liều lượng ra sao”. Các quảng cáo tràn lan trên mạng xã hội như Facebook, TikTok về “kẹo ngậm, trà, cà phê, viên uống giảm cân không cần ăn kiêng hay tập luyện” đều là sai sự thật và gây hiểu lầm nghiêm trọng cho người tiêu dùng.
Nguy cơ khôn lường: Đột quỵ, tổn thương não và tử vong
Theo Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai), Sibutramine thường được lén lút trộn vào nhiều loại thực phẩm hỗ trợ giảm cân. Các sản phẩm này có thể chứa cả chất kích thích như Sibutramine, caffeine liều cao, hoặc thậm chí bột tuyến giáp động vật. Mục đích là buộc các cơ quan nội tạng, đặc biệt là tim mạch, hoạt động quá mức để “đốt cháy năng lượng” mà không cần vận động.
Đây là một cơ chế phản khoa học và cực kỳ nguy hiểm, có thể gây ra các biến cố tim mạch cấp tính, tổn thương não và đột quỵ. Hậu quả có thể bao gồm suy kiệt cơ thể, suy gan thận, rối loạn điện giải, xuất huyết tiêu hóa, sốc phản vệ, nhồi máu cơ tim và thậm chí tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Khuyến cáo từ Bộ Y tế: Cẩn trọng trước quảng cáo giảm cân cấp tốc
Bác sĩ Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết – Đái tháo đường (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, mặc dù Bộ Y tế đã cấm tuyệt đối Sibutramine, nhưng nhiều cơ sở vẫn bất chấp lén lút trộn chất này vào các sản phẩm giảm cân để tạo hiệu quả nhanh chóng, đánh trúng tâm lý muốn giảm cân cấp tốc của người tiêu dùng.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo mạnh mẽ rằng, những người có nhu cầu giảm cân cần đến các cơ sở y tế để được bác sĩ tư vấn và xây dựng phác đồ phù hợp. Phương pháp giảm cân an toàn và bền vững nhất vẫn là điều chỉnh chế độ ăn uống khoa học kết hợp với tăng cường vận động thể lực đều đặn.
Bác sĩ cũng nhấn mạnh: “Thực phẩm chức năng hiện nay đang bị quảng cáo và hiểu sai rất nhiều. Người dân không nên mua các sản phẩm dùng trên cơ thể qua mạng xã hội, internet hay điện thoại. Cần lựa chọn sản phẩm của doanh nghiệp được cấp phép, mua qua kênh phân phối chính thức, có hóa đơn, nguồn gốc rõ ràng”.
Dấu hiệu nhận biết ngộ độc Sibutramine
Người sử dụng các sản phẩm chứa Sibutramine cần cảnh giác với các dấu hiệu ngộ độc sau:
- Hồi hộp, tim đập nhanh, tăng huyết áp
- Mất ngủ, lo âu, kích động, ảo giác
- Buồn nôn, đau đầu, vã mồ hôi, run tay
- Trong trường hợp nặng: tăng thân nhiệt, loạn nhịp tim, co giật, hôn mê, đột quỵ, thậm chí tử vong.
Nếu gặp bất kỳ dấu hiệu nào kể trên sau khi sử dụng các sản phẩm giảm cân, hãy ngưng sử dụng ngay lập tức và đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và điều trị kịp thời. Việc tự ý sử dụng các sản phẩm không rõ nguồn gốc và chứa chất cấm có thể để lại hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe và tính mạng.